<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X56n0936"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 936 金刚鎞论義解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 936 金刚鎞论義解</title> <author>宋 善月述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">56</idno>.<idno type="no">936</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚鎞论義解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01681"> <charName>CBETA CHARACTER CB01681</charName> <mapping cb:dec="984721" type="PUA">U+F0691</mapping> <mapping type="unicode">U+41BF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>呓</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/(爿*臬)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB28575"> <charName>CBETA CHARACTER CB28575</charName> <mapping cb:dec="1011615" type="PUA">U+F6F9F</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3E26</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牙-(必-心)+(乂-(必-心))]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-05-25T15:07:12"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0558a" n="0558a"/> <lb ed="X" n="0558a01"/> <lb ed="X" n="0558a02"/> <lb ed="X" n="0558a03"/> <lb ed="X" n="0558a04"/> <lb ed="X" n="0558a05"/><cb:docNumber>No. 936</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0558a06"/><lb ed="R100" n="0583a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金刚鎞義解之中</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0558a07"/> <lb ed="X" n="0558a08"/><lb ed="R100" n="0583a02"/><byline cb:type="author">四明沙门 善月 述</byline> <lb ed="X" n="0558a09"/><lb ed="R100" n="0583a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0558a0901">今搜求现未建立圆融不弊性无但困理壅故于性 <lb ed="X" n="0558a10"/><lb ed="R100" n="0583a04"/>中点示体遍傍遮偏指淸净真如尙失小真<persName>佛</persName>性安 <lb ed="X" n="0558a11"/><lb ed="R100" n="0583a05"/>在他不见之空论无情性之有无不晓一家立義大 <lb ed="X" n="0558a12"/><lb ed="R100" n="0583a06"/>旨故达唯心了体具者焉有异同若不立唯心一切 <lb ed="X" n="0558a13"/><lb ed="R100" n="0583a07"/>大教全为无用若不许心具圆顿之理乃成徒施信 <lb ed="X" n="0558a14"/><lb ed="R100" n="0583a08"/>唯心具复疑有无则疑<anchor xml:id="nkr_note_add_0558a1401" n="0558a1401"/><anchor xml:id="beg0558a1401" n="0558a1401"/>己<anchor xml:id="end0558a1401"/>心之有无也故知一尘一 <lb ed="X" n="0558a15"/><lb ed="R100" n="0583a09"/>心即一切生<persName>佛</persName>之心性何独自心之有无耶以共造 <lb ed="X" n="0558a16"/><lb ed="R100" n="0583a10"/>故以共变故同化境故同化事故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0558a17"/><lb ed="R100" n="0583a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0558a1701">自上今立正因体遍至此总是申通涅槃经旨未 <lb ed="X" n="0558a18"/><lb ed="R100" n="0583a12"/>为一家建立之義故复于此申以唯心体具之说 <lb ed="X" n="0558a19"/><lb ed="R100" n="0583a13"/>盖<anchor xml:id="nkr_note_add_0558a1901" n="0558a1901"/><anchor xml:id="beg0558a1901" n="0558a1901"/>已<anchor xml:id="end0558a1901"/>示三千为之张本故也此虽一家建義然必 <lb ed="X" n="0558a20"/><lb ed="R100" n="0583a14"/>依文立宗故曰今搜求现未建立圆融现即法花 <lb ed="X" n="0558a21"/><lb ed="R100" n="0583a15"/>正被当機未即涅槃兼为末代依此二经以立一 <lb ed="X" n="0558a22"/><lb ed="R100" n="0583a16"/>念三千唯心体具为今所明<persName>佛</persName>性之大宗也若有 <lb ed="X" n="0558a23"/><lb ed="R100" n="0583a17"/>一義之偏则非圆若有一法之异则非融故今言 <lb ed="X" n="0558a24"/><lb ed="R100" n="0583a18"/>圆融二字则所以<persName>佛</persName>性破立之旨尽之矣而是<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0558b" n="0558b"/> <lb ed="X" n="0558b01"/><lb ed="R100" n="0583b01"/>性非以今示故有亦非以不示故无非以他宗失 <lb ed="X" n="0558b02"/><lb ed="R100" n="0583b02"/>旨故亏亦非以今宗得意故圆盖有<persName>佛</persName>无<persName>佛</persName>性相 <lb ed="X" n="0558b03"/><lb ed="R100" n="0583b03"/>常然之<persName>佛</persName>性也所以明之者不弊性无言不以心 <lb ed="X" n="0558b04"/><lb ed="R100" n="0583b04"/>性无是之理为患也但困理壅言所患在于体遍 <lb ed="X" n="0558b05"/><lb ed="R100" n="0583b05"/>之说有所不通耳故因其所<anchor xml:id="nkr_note_add_0558b0501" n="0558b0501"/><anchor xml:id="beg0558b0501" n="0558b0501"/>已<anchor xml:id="end0558b0501"/>知推其所未通故 <lb ed="X" n="0558b06"/><lb ed="R100" n="0583b06"/>曰故于性中点示体遍若论<persName>佛</persName>性体遍一切则诸 <lb ed="X" n="0558b07"/><lb ed="R100" n="0583b07"/>法平等不二互具互遍互摄互生无适不可但近 <lb ed="X" n="0558b08"/><lb ed="R100" n="0583b08"/>从心性点示则易故于性中了体遍<anchor xml:id="nkr_note_add_0558b0801" n="0558b0801"/><anchor xml:id="beg0558b0801" n="0558b0801"/>已<anchor xml:id="end0558b0801"/>不妨头头 <lb ed="X" n="0558b09"/><lb ed="R100" n="0583b09"/>物物无非法界所以情具无情亦然十界依正无 <lb ed="X" n="0558b10"/><lb ed="R100" n="0583b10"/>非是者而世人乃偏计之且谓真如有情无情之 <lb ed="X" n="0558b11"/><lb ed="R100" n="0583b11"/>异于是引而斥之则曰旁遮偏指淸净真如旁遮 <lb ed="X" n="0558b12"/><lb ed="R100" n="0583b12"/>谓遮于无情非是<persName>佛</persName>性偏指谓指于有情始是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0558b13"/><lb ed="R100" n="0583b13"/>性下文所谓真如之体何专于彼我又曰为同真 <lb ed="X" n="0558b14"/><lb ed="R100" n="0583b14"/>如分为两派岂非于一淸净真如旁遮而偏指乎 <lb ed="X" n="0558b15"/><lb ed="R100" n="0583b15"/>故此偏指等言不可以常途释之以非今文破立 <lb ed="X" n="0558b16"/><lb ed="R100" n="0583b16"/>之意故也如是计者尙失小真<persName>佛</persName>性安在盖小教 <lb ed="X" n="0558b17"/><lb ed="R100" n="0583b17"/>所诠之真尙不容有异岂圆顿<persName>佛</persName>性真如之理乃 <lb ed="X" n="0558b18"/><lb ed="R100" n="0583b18"/>反旁遮偏指邪他不见之者以彼不见今约性示 <lb ed="X" n="0558b19"/><lb ed="R100" n="0584a01"/>遍之意故虽欲论无情有无<persName>佛</persName>性之義而不晓一 <lb ed="X" n="0558b20"/><lb ed="R100" n="0584a02"/>家立<persName>佛</persName>性之大旨乃成徒论而<anchor xml:id="nkr_note_add_0558b2001" n="0558b2001"/><anchor xml:id="beg0558b2001" n="0558b2001"/>已<anchor xml:id="end0558b2001"/>所以大旨者即 <lb ed="X" n="0558b21"/><lb ed="R100" n="0584a03"/>文所谓唯心体具之说夫唯心则约心以论具一 <lb ed="X" n="0558b22"/><lb ed="R100" n="0584a04"/>切法趣心心外无馀名之曰唯唯者无外之義即 <lb ed="X" n="0558b23"/><lb ed="R100" n="0584a05"/>止观一念三千唯心观体是也体具则约法法论 <lb ed="X" n="0558b24"/><lb ed="R100" n="0584a06"/>具故诸法虽异一性本融以其本融则法法各具 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0558c" n="0558c"/> <lb ed="X" n="0558c01"/><lb ed="R100" n="0584a07"/>即四念处六尘皆唯是也所以指要文中先明体 <lb ed="X" n="0558c02"/><lb ed="R100" n="0584a08"/>具次示唯心盖从通向别为成观体故也如彼文 <lb ed="X" n="0558c03"/><lb ed="R100" n="0584a09"/>曰云云先後之旨于是可知今则先言唯心次云 <lb ed="X" n="0558c04"/><lb ed="R100" n="0584a10"/>体具盖自别之通约性示遍故也故以唯心体具 <lb ed="X" n="0558c05"/><lb ed="R100" n="0584a11"/>言之则依正色心情无情境皆唯心所具亦全体 <lb ed="X" n="0558c06"/><lb ed="R100" n="0584a12"/>互融未尝不与心俱而性一者矣故曰故达等然 <lb ed="X" n="0558c07"/><lb ed="R100" n="0584a13"/>同异之言或约事自论或事理对说苟达唯心体 <lb ed="X" n="0558c08"/><lb ed="R100" n="0584a14"/>具之妙则此等同异一切皆泯尙不当同岂得有 <lb ed="X" n="0558c09"/><lb ed="R100" n="0584a15"/>异而所以与同幷遣之者盖有同则有异同异待 <lb ed="X" n="0558c10"/><lb ed="R100" n="0584a16"/>对曾不足以造于非同非异之境故双遣之则<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0558c11"/><lb ed="R100" n="0584a17"/>性大旨于是彰矣若不立唯心等者此复以失显 <lb ed="X" n="0558c12"/><lb ed="R100" n="0584a18"/>得言一家唯心体具之旨不可失也失之则教无 <lb ed="X" n="0558c13"/><lb ed="R100" n="0584b01"/>所归理无所成立言此许言彼盖互见耳既言唯 <lb ed="X" n="0558c14"/><lb ed="R100" n="0584b02"/>心又曰心具按文恐误应作体具方映上文由是 <lb ed="X" n="0558c15"/><lb ed="R100" n="0584b03"/>言之唯心体具之说不可不信也而曰信唯心具 <lb ed="X" n="0558c16"/><lb ed="R100" n="0584b04"/>者盖兼言之耳具即体具故也既信心具则无适 <lb ed="X" n="0558c17"/><lb ed="R100" n="0584b05"/>而非心若犹疑其有无是于自<anchor xml:id="nkr_note_add_0558c1701" n="0558c1701"/><anchor xml:id="beg0558c1701" n="0558c1701"/>己<anchor xml:id="end0558c1701"/>心中自成胡越 <lb ed="X" n="0558c18"/><lb ed="R100" n="0584b06"/>岂心具之谓也故知一尘等者则又推此唯心体 <lb ed="X" n="0558c19"/><lb ed="R100" n="0584b07"/>具之理即彼生<persName>佛</persName>心性成三法互即也亦应例云 <lb ed="X" n="0558c20"/><lb ed="R100" n="0584b08"/>既信心具复疑有无是亦遍疑一切生<persName>佛</persName>心性之 <lb ed="X" n="0558c21"/><lb ed="R100" n="0584b09"/>有无也故曰何独等苟知一尘一心即一切生<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0558c22"/><lb ed="R100" n="0584b10"/>之心性则不应复疑其有无也何以故以其心性 <lb ed="X" n="0558c23"/><lb ed="R100" n="0584b11"/>三千不容有异故然言三千均一心性足矣而又 <lb ed="X" n="0558c24"/><lb ed="R100" n="0584b12"/>言共造等者盖以事造三千显夫理造心性唯事 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0559a" n="0559a"/> <lb ed="X" n="0559a01"/><lb ed="R100" n="0584b13"/>与理更相表发则其旨愈明以共造共变者心也 <lb ed="X" n="0559a02"/><lb ed="R100" n="0584b14"/>化境化事者生与<persName>佛</persName>也既皆以共言而同亦共也 <lb ed="X" n="0559a03"/><lb ed="R100" n="0584b15"/>是则虽有十界三千之异以心则诸法皆心言生 <lb ed="X" n="0559a04"/><lb ed="R100" n="0584b16"/>言<persName>佛</persName>莫不同趣所以能造能变者心性也所造所 <lb ed="X" n="0559a05"/><lb ed="R100" n="0584b17"/>变者亦心性也以全所造是能造故既无非心性 <lb ed="X" n="0559a06"/><lb ed="R100" n="0584b18"/>安有所谓情无情邪造变等義後当更明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0559a07"/><lb ed="R100" n="0585a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0559a0701">故世不知教之权实以子不思<persName>佛</persName>性之名从何教立 <lb ed="X" n="0559a08"/><lb ed="R100" n="0585a02"/>无情之称侷在何文<anchor xml:id="nkr_note_add_0559a0801" n="0559a0801"/><anchor xml:id="beg0559a0801" n="0559a0801"/>已<anchor xml:id="end0559a0801"/>如前说余患世迷恒思点示 <lb ed="X" n="0559a09"/><lb ed="R100" n="0585a03"/>是故<g ref="#CB01681">呓</g>言无情有性何谓点示一者示迷元从性变 <lb ed="X" n="0559a10"/><lb ed="R100" n="0585a04"/>二者示性令其改迷是故且云无情有性若分大小 <lb ed="X" n="0559a11"/><lb ed="R100" n="0585a05"/>则随缘不变之说出自大教木石无心之语生于小 <lb ed="X" n="0559a12"/><lb ed="R100" n="0585a06"/>宗子欲执小道而抗大逵者其犹螳螂乎何殊井蛙 <lb ed="X" n="0559a13"/><lb ed="R100" n="0585a07"/>乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0559a14"/><lb ed="R100" n="0585a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0559a1401">此不知教之权实等文前以为结斥今以为生下 <lb ed="X" n="0559a15"/><lb ed="R100" n="0585a09"/>意各有在故重出之所以余患下指迷点示者良 <lb ed="X" n="0559a16"/><lb ed="R100" n="0585a10"/>由世人不知教之权实<persName>佛</persName>性进否故也即自以子 <lb ed="X" n="0559a17"/><lb ed="R100" n="0585a11"/>不思下四句所谓<persName>佛</persName>性进否也亦应反云所以迷 <lb ed="X" n="0559a18"/><lb ed="R100" n="0585a12"/>于<persName>佛</persName>性进否者由不知教之权实故幷如前说由 <lb ed="X" n="0559a19"/><lb ed="R100" n="0585a13"/>是患之常思指迷点示也是亦本上不觉<g ref="#CB01681">呓</g>云之 <lb ed="X" n="0559a20"/><lb ed="R100" n="0585a14"/>文而褈申于此何谓等者重征上点示之言不出 <lb ed="X" n="0559a21"/><lb ed="R100" n="0585a15"/>二意故曰一者示迷元从性变此谓言无情也若 <lb ed="X" n="0559a22"/><lb ed="R100" n="0585a16"/>论所迷何直无情而云示迷从无情邪盖有情之 <lb ed="X" n="0559a23"/><lb ed="R100" n="0585a17"/>性世所共许故偏迷者无情而<anchor xml:id="nkr_note_add_0559a2301" n="0559a2301"/><anchor xml:id="beg0559a2301" n="0559a2301"/>已<anchor xml:id="end0559a2301"/>今从偏迷以示 <lb ed="X" n="0559a24"/><lb ed="R100" n="0585a18"/>则有情可知性变之说亦尔若论一性变为诸法 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0559b" n="0559b"/> <lb ed="X" n="0559b01"/><lb ed="R100" n="0585b01"/>则无有间异有情性变既有<persName>佛</persName>性无情性变那得 <lb ed="X" n="0559b02"/><lb ed="R100" n="0585b02"/>非乎故亦偏示之即下文所谓不变随缘義也二 <lb ed="X" n="0559b03"/><lb ed="R100" n="0585b03"/>者示性令其改迷者此谓言<persName>佛</persName>性也以一<persName>佛</persName>性示 <lb ed="X" n="0559b04"/><lb ed="R100" n="0585b04"/>之不分情无情之别令其改迷从悟也又此示性 <lb ed="X" n="0559b05"/><lb ed="R100" n="0585b05"/>示迷之言虽分二意義归一揆莫非为显无情<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0559b06"/><lb ed="R100" n="0585b06"/>性故以且言之且者一往指迷点示云尔若教分 <lb ed="X" n="0559b07"/><lb ed="R100" n="0585b07"/>大小此又映上其言硕乖之文以示无情有性言 <lb ed="X" n="0559b08"/><lb ed="R100" n="0585b08"/>各有归故不应执小以难大也则曰随缘不变之 <lb ed="X" n="0559b09"/><lb ed="R100" n="0585b09"/>说等大小之義<anchor xml:id="nkr_note_add_0559b0901" n="0559b0901"/><anchor xml:id="beg0559b0901" n="0559b0901"/>已<anchor xml:id="end0559b0901"/>如上明子欲执木石无心之小 <lb ed="X" n="0559b10"/><lb ed="R100" n="0585b10"/>道而抗随缘不变之大逵者亦见其不知量也故 <lb ed="X" n="0559b11"/><lb ed="R100" n="0585b11"/>曰其犹螳螂乎井蛙螳螂二事幷出莊子云云皆 <lb ed="X" n="0559b12"/><lb ed="R100" n="0585b12"/>所以喩执小抗大耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0559b13"/><lb ed="R100" n="0585b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0559b1301">故子应知万法是真如由不变故真如是万法由随 <lb ed="X" n="0559b14"/><lb ed="R100" n="0585b14"/>缘故子信无情无<persName>佛</persName>性者岂非万法无真如耶故万 <lb ed="X" n="0559b15"/><lb ed="R100" n="0585b15"/>法之称寧隔于纤尘真如之体何专于彼我是则无 <lb ed="X" n="0559b16"/><lb ed="R100" n="0585b16"/>有无波之水未有不湿之波在湿讵间于混澄为波 <lb ed="X" n="0559b17"/><lb ed="R100" n="0585b17"/>自分于淸浊虽有淸有浊而一性无殊纵造正造依 <lb ed="X" n="0559b18"/><lb ed="R100" n="0585b18"/>理终无异辙若许随缘不变复云无情有无岂非自 <lb ed="X" n="0559b19"/><lb ed="R100" n="0586a01"/>语相违耶故知果地依正融通幷依众生理本故也 <lb ed="X" n="0559b20"/><lb ed="R100" n="0586a02"/>此乃事理相对以说若唯从理只可云水本无波必 <lb ed="X" n="0559b21"/><lb ed="R100" n="0586a03"/>不得云波中无水如迷东为西祇可云东处无西终 <lb ed="X" n="0559b22"/><lb ed="R100" n="0586a04"/>不得云西处无东若唯从迷则波无水名西失东称 <lb ed="X" n="0559b23"/><lb ed="R100" n="0586a05"/>情性合譬思之可知无情有无例之可见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0559b24"/><lb ed="R100" n="0586a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0559b2401">既斥小不足以抗大故复寄彼随缘不变之说以 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0559c" n="0559c"/> <lb ed="X" n="0559c01"/><lb ed="R100" n="0586a07"/>申明今无情<persName>佛</persName>性之旨使其理愈彰其说益信盖 <lb ed="X" n="0559c02"/><lb ed="R100" n="0586a08"/>是彼宗所立義门故也于中先立云云彼明真如 <lb ed="X" n="0559c03"/><lb ed="R100" n="0586a09"/>对无明而说真如有不变随缘之義无明有体空 <lb ed="X" n="0559c04"/><lb ed="R100" n="0586a10"/>成事之義更各有种种義门互相成摄委如彼文 <lb ed="X" n="0559c05"/><lb ed="R100" n="0586a11"/><note place="inline">云云</note>今幷置之姑取真如中二義一不变義即真 <lb ed="X" n="0559c06"/><lb ed="R100" n="0586a12"/>如守于自性未论缘起诸法时也二随缘義即真 <lb ed="X" n="0559c07"/><lb ed="R100" n="0586a13"/>如不守自性故随染净两缘起于十界诸法约相 <lb ed="X" n="0559c08"/><lb ed="R100" n="0586a14"/>分别其義虽尔约性相即理乃不然故曰万法是 <lb ed="X" n="0559c09"/><lb ed="R100" n="0586a15"/>真如由不变故此谓于随缘处体即不变故指万 <lb ed="X" n="0559c10"/><lb ed="R100" n="0586a16"/>法无非真如也真如是万法由随缘故此谓全不 <lb ed="X" n="0559c11"/><lb ed="R100" n="0586a17"/>变性而为随缘故指真如是于万法也今此借显 <lb ed="X" n="0559c12"/><lb ed="R100" n="0586a18"/>以明<persName>佛</persName>性之旨则唯圆而<anchor xml:id="nkr_note_add_0559c1201" n="0559c1201"/><anchor xml:id="beg0559c1201" n="0559c1201"/>已<anchor xml:id="end0559c1201"/>四明兼彼宗途判之 <lb ed="X" n="0559c13"/><lb ed="R100" n="0586b01"/>则该于圆别故指要云故知若不谈体具者随缘 <lb ed="X" n="0559c14"/><lb ed="R100" n="0586b02"/>与不随缘皆属别教何者如云黎耶生一切法或 <lb ed="X" n="0559c15"/><lb ed="R100" n="0586b03"/>云法性生一切法岂非别教有二義邪而自来说 <lb ed="X" n="0559c16"/><lb ed="R100" n="0586b04"/>者于四明别理随缘有可否之论今因略明之然 <lb ed="X" n="0559c17"/><lb ed="R100" n="0586b05"/>指要等文所以立别理有随缘義者非谓别立有 <lb ed="X" n="0559c18"/><lb ed="R100" n="0586b06"/>二義故一以教理当然盖别与圆同诠真如变造 <lb ed="X" n="0559c19"/><lb ed="R100" n="0586b07"/>但约即不即具不具以分教别若非随缘安能生 <lb ed="X" n="0559c20"/><lb ed="R100" n="0586b08"/>法是则生法乃随缘之末随缘乃生法之本理之 <lb ed="X" n="0559c21"/><lb ed="R100" n="0586b09"/>所在孰曰非邪二者判他属别然而彼宗虽明不 <lb ed="X" n="0559c22"/><lb ed="R100" n="0586b10"/>变即随缘等以不谈具则非全体而造虽曰相即 <lb ed="X" n="0559c23"/><lb ed="R100" n="0586b11"/>还成離義以非即具之即故也故今判之<anchor xml:id="nkr_note_add_0559c2301" n="0559c2301"/><anchor xml:id="beg0559c2301" n="0559c2301"/>但<anchor xml:id="end0559c2301"/>至别 <lb ed="X" n="0559c24"/><lb ed="R100" n="0586b12"/>教而<anchor xml:id="nkr_note_add_0559c2401" n="0559c2401"/><anchor xml:id="beg0559c2401" n="0559c2401"/>已<anchor xml:id="end0559c2401"/>然约理实亦得言即而以教权故不言具 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0560a" n="0560a"/> <lb ed="X" n="0560a01"/><lb ed="R100" n="0586b13"/>耳彼既云即而不云具故知義属别教非圆诠也 <lb ed="X" n="0560a02"/><lb ed="R100" n="0586b14"/>是不唯随缘義显抑亦教权理实其旨甄明而或 <lb ed="X" n="0560a03"/><lb ed="R100" n="0586b15"/>者谓四明所據诸文<anchor xml:id="nkr_note_add_0560a0301" n="0560a0301"/><anchor xml:id="beg0560a0301" n="0560a0301"/>但<anchor xml:id="end0560a0301"/>是生法而非随缘者此知 <lb ed="X" n="0560a04"/><lb ed="R100" n="0586b16"/>其末而不知其本也殊不知若非随缘何以生法 <lb ed="X" n="0560a05"/><lb ed="R100" n="0586b17"/>岂别教生法本于业惑所造邪若亦真如唯有二 <lb ed="X" n="0560a06"/><lb ed="R100" n="0586b18"/>義而<anchor xml:id="nkr_note_add_0560a0601" n="0560a0601"/><anchor xml:id="beg0560a0601" n="0560a0601"/>已<anchor xml:id="end0560a0601"/>则别理未有不须随缘而自生法者然则 <lb ed="X" n="0560a07"/><lb ed="R100" n="0587a01"/>四明亦據黎耶生法之文有不随缘者矣今何槪 <lb ed="X" n="0560a08"/><lb ed="R100" n="0587a02"/>言之曰今约教旨大体而说无得以彼文相偏明 <lb ed="X" n="0560a09"/><lb ed="R100" n="0587a03"/>为难也此虽略明大槪尽矣<note place="inline">云云</note>子信无情等者 <lb ed="X" n="0560a10"/><lb ed="R100" n="0587a04"/>结斥正示也信恐作言然则无情言其偏万法擧 <lb ed="X" n="0560a11"/><lb ed="R100" n="0587a05"/>其全既即万法性是真如岂有无情无性者哉故 <lb ed="X" n="0560a12"/><lb ed="R100" n="0587a06"/>立理正示曰万法之称等万乃诸法之总名总故 <lb ed="X" n="0560a13"/><lb ed="R100" n="0587a07"/>无所不摄尘至于极微亦不離其内岂有无情在 <lb ed="X" n="0560a14"/><lb ed="R100" n="0587a08"/>其外邪故曰寧隔于纤尘真如体在万法不即不 <lb ed="X" n="0560a15"/><lb ed="R100" n="0587a09"/>離无遣无立若专彼我则真如之体有亏故擧波 <lb ed="X" n="0560a16"/><lb ed="R100" n="0587a10"/>水譬之可谓妙尽圆旨也波喩万法水喩真如波 <lb ed="X" n="0560a17"/><lb ed="R100" n="0587a11"/>分淸浊譬法有依正湿无混澄譬理无间异淸浊 <lb ed="X" n="0560a18"/><lb ed="R100" n="0587a12"/>常途本喩染净今从文旨及下合文乃譬依正也 <lb ed="X" n="0560a19"/><lb ed="R100" n="0587a13"/>故曰无有无波之水至依理终无异辙文多一依 <lb ed="X" n="0560a20"/><lb ed="R100" n="0587a14"/>字释義虽通终成繁长略之可也细合可知不俟 <lb ed="X" n="0560a21"/><lb ed="R100" n="0587a15"/>详释若许等者此又因上法譬以其理晓然而结 <lb ed="X" n="0560a22"/><lb ed="R100" n="0587a16"/>斥也无情有无者正应云无情无性有无之言从 <lb ed="X" n="0560a23"/><lb ed="R100" n="0587a17"/>容言耳然亦且示因心而<anchor xml:id="nkr_note_add_0560a2301" n="0560a2301"/><anchor xml:id="beg0560a2301" n="0560a2301"/>已<anchor xml:id="end0560a2301"/>未明果地之相故复 <lb ed="X" n="0560a24"/><lb ed="R100" n="0587a18"/>以果会因彰因果不二乃曰故知等依正融通如 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0560b" n="0560b"/> <lb ed="X" n="0560b01"/><lb ed="R100" n="0587b01"/>花严云云所以然者盖其说有二一则以果上融 <lb ed="X" n="0560b02"/><lb ed="R100" n="0587b02"/>通之相显于因中依正亦本具此理则无情<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0560b03"/><lb ed="R100" n="0587b03"/>自然可知二则对斥他宗但谈性起不言性具今 <lb ed="X" n="0560b04"/><lb ed="R100" n="0587b04"/>则不然果必由因如曰谈法界者未穷斯妙致使 <lb ed="X" n="0560b05"/><lb ed="R100" n="0587b05"/>惑果事而迷因理是也此乃等者结上文旨总不 <lb ed="X" n="0560b06"/><lb ed="R100" n="0587b06"/>出事理相对之義虽云相对即在其中亦为生下 <lb ed="X" n="0560b07"/><lb ed="R100" n="0587b07"/>从理等文故也言唯从理者然约圆论固无一向 <lb ed="X" n="0560b08"/><lb ed="R100" n="0587b08"/>从理之说但一往言之理尙可无事事必须有理 <lb ed="X" n="0560b09"/><lb ed="R100" n="0587b09"/>故以波水譬于事理也合法言之只可云<persName>佛</persName>性无 <lb ed="X" n="0560b10"/><lb ed="R100" n="0587b10"/>情无情必不得云无情无<persName>佛</persName>性也如迷东为西者 <lb ed="X" n="0560b11"/><lb ed="R100" n="0587b11"/>此又为迷悟作譬也语势似同其意则别圆觉所 <lb ed="X" n="0560b12"/><lb ed="R100" n="0587b12"/>谓四方易处是也东本非西迷而为西故只可云 <lb ed="X" n="0560b13"/><lb ed="R100" n="0587b13"/>东处无西虽迷为西西原是东故终不得云西处 <lb ed="X" n="0560b14"/><lb ed="R100" n="0587b14"/>无东若云波无水名西失东称则迷而<anchor xml:id="nkr_note_add_0560b1401" n="0560b1401"/><anchor xml:id="beg0560b1401" n="0560b1401"/>已<anchor xml:id="end0560b1401"/>矣何关 <lb ed="X" n="0560b15"/><lb ed="R100" n="0587b15"/>法理者耶故曰若唯从迷等情性等者情兼无情 <lb ed="X" n="0560b16"/><lb ed="R100" n="0587b16"/>性即<persName>佛</persName>性合上波水其義可知无情有无者合上 <lb ed="X" n="0560b17"/><lb ed="R100" n="0587b17"/>东西譬若言无情有者正同西处不可无东也若 <lb ed="X" n="0560b18"/><lb ed="R100" n="0587b18"/>言无情无者是西失东称迷方者也故曰例之可 <lb ed="X" n="0560b19"/><lb ed="R100" n="0588a01"/>见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0560b20"/><lb ed="R100" n="0588a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0560b2001">于是野客恭退吴跪而咨曰波水之譬其理实然仆 <lb ed="X" n="0560b21"/><lb ed="R100" n="0588a03"/>曾闻人引大智度论云真如在无情中但名法性在 <lb ed="X" n="0560b22"/><lb ed="R100" n="0588a04"/>有情内方名<persName>佛</persName>性仁何故立<persName>佛</persName>性之名余曰亲曾委 <lb ed="X" n="0560b23"/><lb ed="R100" n="0588a05"/>读细捡论文都无此说或恐谬引章疏之言世共传 <lb ed="X" n="0560b24"/><lb ed="R100" n="0588a06"/>之泛为通之此乃迷名而不知義法名不觉<persName>佛</persName>名为 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0560c" n="0560c"/> <lb ed="X" n="0560c01"/><lb ed="R100" n="0588a07"/>觉众生虽本有不觉之理而未曾有觉不觉智故且 <lb ed="X" n="0560c02"/><lb ed="R100" n="0588a08"/>分之令觉不觉岂觉不觉不觉犹不觉耶反谓所觉 <lb ed="X" n="0560c03"/><lb ed="R100" n="0588a09"/>離能觉耶客曰若尔至<persName>佛</persName>方会凡離何乖余曰子为 <lb ed="X" n="0560c04"/><lb ed="R100" n="0588a10"/>学<persName>佛</persName>为学凡耶理本无殊凡谓之離故示众生令觉 <lb ed="X" n="0560c05"/><lb ed="R100" n="0588a11"/>不觉故觉不觉自会一如故知觉无不觉不名<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0560c06"/><lb ed="R100" n="0588a12"/>不觉无觉法性不成觉无不觉<persName>佛</persName>性寧立是则无<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0560c07"/><lb ed="R100" n="0588a13"/>性之法性容在小宗即法性之<persName>佛</persName>性方曰大教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0560c08"/><lb ed="R100" n="0588a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0560c0801">野客既闻示喩于是退伏咨询既领而复请也恭 <lb ed="X" n="0560c09"/><lb ed="R100" n="0588a15"/>退吴跪异乎梦中初接之时也恭则非粗犷矣退 <lb ed="X" n="0560c10"/><lb ed="R100" n="0588a16"/>则非不恒矣吴跪则非逼前平立矣即其退伏可 <lb ed="X" n="0560c11"/><lb ed="R100" n="0588a17"/>知也彼闻波水之譬晓然无可疑者而犹以其师 <lb ed="X" n="0560c12"/><lb ed="R100" n="0588a18"/>承之说故不能无惑而再咨之也故曰仆曾闻人 <lb ed="X" n="0560c13"/><lb ed="R100" n="0588b01"/>等據此岂非正斥淸凉承之于师云尔其文本出 <lb ed="X" n="0560c14"/><lb ed="R100" n="0588b02"/>起信论疏释归敬三宝之文云云然则文出于其 <lb ed="X" n="0560c15"/><lb ed="R100" n="0588b03"/>师又言本于今家所承之智论其固执也宜矣若 <lb ed="X" n="0560c16"/><lb ed="R100" n="0588b04"/>以<persName>佛</persName>性法性为一则不应分情无情异若以为异 <lb ed="X" n="0560c17"/><lb ed="R100" n="0588b05"/>则无情果不可名<persName>佛</persName>性邪故曰仁何故等余曰等 <lb ed="X" n="0560c18"/><lb ed="R100" n="0588b06"/>者述者示之乃分二意先折其无文则曰亲曾委 <lb ed="X" n="0560c19"/><lb ed="R100" n="0588b07"/>读等然大论百卷之文既无此说或恐谬引他家 <lb ed="X" n="0560c20"/><lb ed="R100" n="0588b08"/>章疏之言世共以论文传之耳若直谓无文亦未 <lb ed="X" n="0560c21"/><lb ed="R100" n="0588b09"/>足折其异论苟有其義何必求文况大经亦有法 <lb ed="X" n="0560c22"/><lb ed="R100" n="0588b10"/>名不觉等之言故次泛通其名義以示无方之说 <lb ed="X" n="0560c23"/><lb ed="R100" n="0588b11"/>则曰泛为通之然彼以在有情名<persName>佛</persName>性等者盖见 <lb ed="X" n="0560c24"/><lb ed="R100" n="0588b12"/>有大经之文遂谓觉即有情不觉即无情因诧大 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0561a" n="0561a"/> <lb ed="X" n="0561a01"/><lb ed="R100" n="0588b13"/>论以行其说所谓迷名而不知義也殊不知彼文 <lb ed="X" n="0561a02"/><lb ed="R100" n="0588b14"/>乃一往暂分之義所以法名不觉者以三義故一 <lb ed="X" n="0561a03"/><lb ed="R100" n="0588b15"/>者从性则理非能所体绝觉知故名不觉二者从 <lb ed="X" n="0561a04"/><lb ed="R100" n="0588b16"/>迷即文所谓众生虽本有不觉之理是也三者形 <lb ed="X" n="0561a05"/><lb ed="R100" n="0588b17"/>夺盖法即真如之性<persName>佛</persName>是觉智之修以修夺性故 <lb ed="X" n="0561a06"/><lb ed="R100" n="0588b18"/>一往得不觉之名不可二皆名觉故<persName>佛</persName>名为觉反 <lb ed="X" n="0561a07"/><lb ed="R100" n="0589a01"/>上可知故曰故且分之意令众生以能觉之智觉 <lb ed="X" n="0561a08"/><lb ed="R100" n="0589a02"/>不觉之理既觉不觉则不觉全觉岂此不觉犹守 <lb ed="X" n="0561a09"/><lb ed="R100" n="0589a03"/>迷而不觉抑谓所觉離能觉邪苟不離者不觉即 <lb ed="X" n="0561a10"/><lb ed="R100" n="0589a04"/>觉矣一往乍分终归一致非谓以觉不觉分情无 <lb ed="X" n="0561a11"/><lb ed="R100" n="0589a05"/>情也更以一義表发之如起信论有二觉一不觉 <lb ed="X" n="0561a12"/><lb ed="R100" n="0589a06"/>之義三者次第相依若以配今<persName>佛</persName>法義者则本觉 <lb ed="X" n="0561a13"/><lb ed="R100" n="0589a07"/>不觉以配法始觉以配<persName>佛</persName>既法兼本觉则亦有觉 <lb ed="X" n="0561a14"/><lb ed="R100" n="0589a08"/>義但于众生边全为不觉今以始觉之智照之则 <lb ed="X" n="0561a15"/><lb ed="R100" n="0589a09"/>全不觉复本觉性始本一合同一觉源矣以彼例 <lb ed="X" n="0561a16"/><lb ed="R100" n="0589a10"/>此其義善成能所等義亦悉皆成客曰等者则又 <lb ed="X" n="0561a17"/><lb ed="R100" n="0589a11"/>蹑上文以为难也令觉不觉凡離何乖既觉不觉 <lb ed="X" n="0561a18"/><lb ed="R100" n="0589a12"/>至<persName>佛</persName>方会何妨今从凡離言之余曰下亦先折之 <lb ed="X" n="0561a19"/><lb ed="R100" n="0589a13"/>以理曰子为学<persName>佛</persName>等今号称圆顿学者岂反捨<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0561a20"/><lb ed="R100" n="0589a14"/>而学凡邪苟为学<persName>佛</persName>则必以上品寂光而为观体 <lb ed="X" n="0561a21"/><lb ed="R100" n="0589a15"/>抑亦因中实慧宜符全生是<persName>佛</persName>故曰理本无殊凡 <lb ed="X" n="0561a22"/><lb ed="R100" n="0589a16"/>谓之離者盖以情分别无法而不離也岂直情无 <lb ed="X" n="0561a23"/><lb ed="R100" n="0589a17"/>情觉不觉而<anchor xml:id="nkr_note_add_0561a2301" n="0561a2301"/><anchor xml:id="beg0561a2301" n="0561a2301"/>已<anchor xml:id="end0561a2301"/>哉故觉不觉自会一如即全不觉 <lb ed="X" n="0561a24"/><lb ed="R100" n="0589a18"/>复本觉之性起信所谓心体離念離念相者等虚 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0561b" n="0561b"/> <lb ed="X" n="0561b01"/><lb ed="R100" n="0589b01"/>空界无所不遍法界一相即是<persName>如来</persName>平等法身依 <lb ed="X" n="0561b02"/><lb ed="R100" n="0589b02"/>此法身说名本觉既复本觉尙泯觉不觉之异何 <lb ed="X" n="0561b03"/><lb ed="R100" n="0589b03"/>情无情之有乎故曰一如一如即<persName>佛</persName>性矣故知觉 <lb ed="X" n="0561b04"/><lb ed="R100" n="0589b04"/>无不觉等者既会一如岂复更施觉不觉之名邪 <lb ed="X" n="0561b05"/><lb ed="R100" n="0589b05"/>故复以本会末约名偏義圆而结成之然以一如 <lb ed="X" n="0561b06"/><lb ed="R100" n="0589b06"/>之本会觉不觉之末则知觉不觉名皆出乎一如 <lb ed="X" n="0561b07"/><lb ed="R100" n="0589b07"/>言偏也其理相成而不可<g ref="#CB28575">互</g>无者義圆也以其義 <lb ed="X" n="0561b08"/><lb ed="R100" n="0589b08"/>圆言之则觉乃非觉非不觉之觉不觉亦非觉非 <lb ed="X" n="0561b09"/><lb ed="R100" n="0589b09"/>不觉之不觉也而言觉无不觉不名<persName>佛</persName>性者谓此 <lb ed="X" n="0561b10"/><lb ed="R100" n="0589b10"/>觉若非法性之不觉则不名能觉之<persName>佛</persName>性不觉无 <lb ed="X" n="0561b11"/><lb ed="R100" n="0589b11"/>觉法性不成者谓此不觉若非能觉之<persName>佛</persName>性则无 <lb ed="X" n="0561b12"/><lb ed="R100" n="0589b12"/>以成法性之不觉據理四句足矣而又言觉无不 <lb ed="X" n="0561b13"/><lb ed="R100" n="0589b13"/>觉<persName>佛</persName>性寧立者義不异前存亦无咎然则觉与不 <lb ed="X" n="0561b14"/><lb ed="R100" n="0589b14"/>觉義必相有不有不足以为今<persName>佛</persName>性法性也假有 <lb ed="X" n="0561b15"/><lb ed="R100" n="0589b15"/>此说则小教名诠非大教也故曰是则等以小教 <lb ed="X" n="0561b16"/><lb ed="R100" n="0589b16"/>不诠<persName>佛</persName>性中道故法性之名容非<persName>佛</persName>性大教异是 <lb ed="X" n="0561b17"/><lb ed="R100" n="0589b17"/>故得相即文如後见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0561b18"/><lb ed="R100" n="0589b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0561b1801">故今问子诸经论中法界实际实相真性等为同法 <lb ed="X" n="0561b19"/><lb ed="R100" n="0590a01"/>性在无情中为同真如分为两派若同真如诸教不 <lb ed="X" n="0561b20"/><lb ed="R100" n="0590a02"/>见无情法界及实际等若在无情但名法性非<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0561b21"/><lb ed="R100" n="0590a03"/>者何故花严<name role="" type="person">须弥山</name>顶偈赞品云了知一切法自性 <lb ed="X" n="0561b22"/><lb ed="R100" n="0590a04"/>无所有若能如是解则见卢舍那岂非诸法本有舍 <lb ed="X" n="0561b23"/><lb ed="R100" n="0590a05"/>那之性耶又云法性本空寂无取亦无见性空即是 <lb ed="X" n="0561b24"/><lb ed="R100" n="0590a06"/><persName>佛</persName>不可得思量又精进慧云法性本淸净如空无有 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0561c" n="0561c"/> <lb ed="X" n="0561c01"/><lb ed="R100" n="0590a07"/>相此亦无所修能见大牟尼岂于无性又云无修能 <lb ed="X" n="0561c02"/><lb ed="R100" n="0590a08"/>见牟尼又真实慧云一切法无相是则真<persName>佛</persName>体既真 <lb ed="X" n="0561c03"/><lb ed="R100" n="0590a09"/><persName>佛</persName>体在一切法请子思之当免迷教及迷<persName>佛</persName>性之进 <lb ed="X" n="0561c04"/><lb ed="R100" n="0590a10"/>否也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0561c05"/><lb ed="R100" n="0590a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0561c0501">向虽泛通无非实義犹恐野客未即为然故复例 <lb ed="X" n="0561c06"/><lb ed="R100" n="0590a12"/>诸圆顿名诠以难先就彼计通别定之为同法性 <lb ed="X" n="0561c07"/><lb ed="R100" n="0590a13"/>在无情者别定也为同真如分为两派者通定也 <lb ed="X" n="0561c08"/><lb ed="R100" n="0590a14"/>若據初義本自次義中出而别定之者此義正当 <lb ed="X" n="0561c09"/><lb ed="R100" n="0590a15"/>破立之本故也次双难之先难通義云若同真如 <lb ed="X" n="0561c10"/><lb ed="R100" n="0590a16"/>等亦应云分为两派但文略耳而诸教中既无无 <lb ed="X" n="0561c11"/><lb ed="R100" n="0590a17"/>情法界等言安得独分于真如耶次偈引经委难 <lb ed="X" n="0561c12"/><lb ed="R100" n="0590a18"/>别義则有多文之妨故曰何故花严等一一皆引 <lb ed="X" n="0561c13"/><lb ed="R100" n="0590b01"/>文结示大约四处经文皆即法性而见<persName>佛</persName>性何尝 <lb ed="X" n="0561c14"/><lb ed="R100" n="0590b02"/>但在无情而名法性邪更随文释之文云了知一 <lb ed="X" n="0561c15"/><lb ed="R100" n="0590b03"/>切法自性无所有者谓一切法以无所有为自性 <lb ed="X" n="0561c16"/><lb ed="R100" n="0590b04"/>以无所有故则能净满遍照故从梵语曰卢舍那 <lb ed="X" n="0561c17"/><lb ed="R100" n="0590b05"/>即报身也若能于一切境了达性无所有者即见 <lb ed="X" n="0561c18"/><lb ed="R100" n="0590b06"/>舍那见修即见性见相即达理故曰岂非诸法本 <lb ed="X" n="0561c19"/><lb ed="R100" n="0590b07"/>有舍那之性邪不闻在无情名法性而<anchor xml:id="nkr_note_add_0561c1901" n="0561c1901"/><anchor xml:id="beg0561c1901" n="0561c1901"/>已<anchor xml:id="end0561c1901"/>次偈与 <lb ed="X" n="0561c20"/><lb ed="R100" n="0590b08"/>上大同但加无取亦无见及不可得思量亦其理 <lb ed="X" n="0561c21"/><lb ed="R100" n="0590b09"/>然也即是<persName>佛</persName>者虽不显指何身而结示寄于次文 <lb ed="X" n="0561c22"/><lb ed="R100" n="0590b10"/>是亦应<persName>佛</persName>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0561c2201" n="0561c2201"/><anchor xml:id="beg0561c2201" n="0561c2201"/>已<anchor xml:id="end0561c2201"/>又精进慧云者偈意与上亦不异 <lb ed="X" n="0561c23"/><lb ed="R100" n="0590b11"/>但云淸净如虚空兼彰性德故无所修能见大牟 <lb ed="X" n="0561c24"/><lb ed="R100" n="0590b12"/>尼者以名准身即应身也岂于等者于字应作非 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0562a" n="0562a"/> <lb ed="X" n="0562a01"/><lb ed="R100" n="0590b13"/>字之误以此两句双结二文无性即上性空无修 <lb ed="X" n="0562a02"/><lb ed="R100" n="0590b14"/>即无所修而能见牟尼者以了性空及无所修即 <lb ed="X" n="0562a03"/><lb ed="R100" n="0590b15"/>是真觉故云能见又真实慧云无相者非直无相 <lb ed="X" n="0562a04"/><lb ed="R100" n="0590b16"/>无相亦无方名无相故无相之相是名实相实相 <lb ed="X" n="0562a05"/><lb ed="R100" n="0590b17"/>即是<persName>佛</persName>体如曰凡所有相皆是虚妄若见诸相非 <lb ed="X" n="0562a06"/><lb ed="R100" n="0590b18"/>相即见<persName>如来</persName>以身言之既云真体真则非应体则 <lb ed="X" n="0562a07"/><lb ed="R100" n="0591a01"/>非用故知法身明矣既三身一体故见一即见三 <lb ed="X" n="0562a08"/><lb ed="R100" n="0591a02"/>见三即达一文虽从别体无增<anchor xml:id="nkr_note_add_0562a0801" n="0562a0801"/><anchor xml:id="beg0562a0801" n="0562a0801"/>减<anchor xml:id="end0562a0801"/>故结示云既真 <lb ed="X" n="0562a09"/><lb ed="R100" n="0591a03"/><persName>佛</persName>体在一切法岂有情无情之间耶请子思之总 <lb ed="X" n="0562a10"/><lb ed="R100" n="0591a04"/>结上四文若思法性即<persName>佛</persName>性之旨则不迷于此等 <lb ed="X" n="0562a11"/><lb ed="R100" n="0591a05"/>教文也亦晓<persName>佛</persName>性之进否矣进否云者意与上异 <lb ed="X" n="0562a12"/><lb ed="R100" n="0591a06"/>在文当以向法性即不即为今<persName>佛</persName>性进否也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0562a13"/><lb ed="R100" n="0591a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0562a1301">故真如随缘即<persName>佛</persName>性随缘<persName>佛</persName>之一字即法<persName>佛</persName>也故法 <lb ed="X" n="0562a14"/><lb ed="R100" n="0591a08"/><persName>佛</persName>与真如体一名异故<persName>佛</persName>性论第一云<persName>佛</persName>性者即人 <lb ed="X" n="0562a15"/><lb ed="R100" n="0591a09"/>法二空所显真如当知真如即<persName>佛</persName>性异名花严又云 <lb ed="X" n="0562a16"/><lb ed="R100" n="0591a10"/>众生非众生二俱无真实如是诸法性实義俱非有 <lb ed="X" n="0562a17"/><lb ed="R100" n="0591a11"/>言众生非众生岂非情与无情二俱随缘幷皆不变 <lb ed="X" n="0562a18"/><lb ed="R100" n="0591a12"/>故俱非有所以法界实际一切皆然故知法性之名 <lb ed="X" n="0562a19"/><lb ed="R100" n="0591a13"/>不专无情中之真如也以由世人共迷法相名异体 <lb ed="X" n="0562a20"/><lb ed="R100" n="0591a14"/>一故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0562a21"/><lb ed="R100" n="0591a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0562a2101">既示法性即<persName>佛</persName>性矣则不当分情无情别复以真 <lb ed="X" n="0562a22"/><lb ed="R100" n="0591a16"/>如会同<persName>佛</persName>性皆同出而异名故真如随缘即<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0562a23"/><lb ed="R100" n="0591a17"/>随缘也<persName>佛</persName>之一字既即法<persName>佛</persName>性即不变性矣法<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0562a24"/><lb ed="R100" n="0591a18"/>与真如岂容异乎苟为不异则随缘之处情与无 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0562b" n="0562b"/> <lb ed="X" n="0562b01"/><lb ed="R100" n="0591b01"/>情皆<persName>佛</persName>性也而特云法<persName>佛</persName>者此约能随不变性说 <lb ed="X" n="0562b02"/><lb ed="R100" n="0591b02"/>若报应二身则缘起边事故偏从法<persName>佛</persName>以会真如 <lb ed="X" n="0562b03"/><lb ed="R100" n="0591b03"/>亦约理名便故也道理虽然非文不信故复引论 <lb ed="X" n="0562b04"/><lb ed="R100" n="0591b04"/>证之论即天亲所造文凡四卷题标<persName>佛</persName>性而云即 <lb ed="X" n="0562b05"/><lb ed="R100" n="0591b05"/>人法二空所显真如岂非即所显真如是<persName>佛</persName>性异 <lb ed="X" n="0562b06"/><lb ed="R100" n="0591b06"/>名乎又引花严以证法性亦有随缘之義遍于情 <lb ed="X" n="0562b07"/><lb ed="R100" n="0591b07"/>无情境故云众生非众生等经意一往以随缘为 <lb ed="X" n="0562b08"/><lb ed="R100" n="0591b08"/>妄故二俱无实法性不变为真故实義俱非有俱 <lb ed="X" n="0562b09"/><lb ed="R100" n="0591b09"/>非有者遮于随缘妄中诸法也故述者释曰二俱 <lb ed="X" n="0562b10"/><lb ed="R100" n="0591b10"/>随缘即释俱无实句幷皆不变结释次句可知所 <lb ed="X" n="0562b11"/><lb ed="R100" n="0591b11"/>以法界等者例上所列诸名既名异体一故随缘 <lb ed="X" n="0562b12"/><lb ed="R100" n="0591b12"/>不变亦悉然也由是论之既法性之名不专无情 <lb ed="X" n="0562b13"/><lb ed="R100" n="0591b13"/>中之真如则<persName>佛</persName>性之称寧专有情之真如邪故结 <lb ed="X" n="0562b14"/><lb ed="R100" n="0591b14"/>斥云云。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0562b15"/><lb ed="R100" n="0591b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0562b1501">然虽体同不无小别凡有性名者多在凡在理如云 <lb ed="X" n="0562b16"/><lb ed="R100" n="0591b16"/><persName>佛</persName>性理性真性藏性实性等无性名者多通凡圣因 <lb ed="X" n="0562b17"/><lb ed="R100" n="0591b17"/>果事理如云法界及实相等如三昧陀罗尼波罗蜜 <lb ed="X" n="0562b18"/><lb ed="R100" n="0591b18"/>等则唯在于果所以因名<persName>佛</persName>性等者众生实未成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0562b19"/><lb ed="R100" n="0592a01"/>得理证真开藏以烦恼生死是<persName>佛</persName>等性示令修习名 <lb ed="X" n="0562b20"/><lb ed="R100" n="0592a02"/><persName>佛</persName>等性而诸教中诸名互立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0562b21"/><lb ed="R100" n="0592a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0562b2101">此又仍上以示体同而名别者以其義异故也然 <lb ed="X" n="0562b22"/><lb ed="R100" n="0592a04"/>言小别则大同矣所以异者名则有性无性義则 <lb ed="X" n="0562b23"/><lb ed="R100" n="0592a05"/>有凡圣因果事理之别故云凡有性名等在理云 <lb ed="X" n="0562b24"/><lb ed="R100" n="0592a06"/>者一往约義是性理之理非事理之理六即通局 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0562c" n="0562c"/> <lb ed="X" n="0562c01"/><lb ed="R100" n="0592a07"/>即思之可知<persName>佛</persName>等五名通言性者文自释云众生 <lb ed="X" n="0562c02"/><lb ed="R100" n="0592a08"/>实未成<persName>佛</persName>等以一实未之言贯下得理证真开藏 <lb ed="X" n="0562c03"/><lb ed="R100" n="0592a09"/>皆实未故通得性名谓其全乏解行证即但具理 <lb ed="X" n="0562c04"/><lb ed="R100" n="0592a10"/>性而<anchor xml:id="nkr_note_add_0562c0401" n="0562c0401"/><anchor xml:id="beg0562c0401" n="0562c0401"/>已<anchor xml:id="end0562c0401"/>文虽不言实性亦可以烦恼生死是<persName>佛</persName>等 <lb ed="X" n="0562c05"/><lb ed="R100" n="0592a11"/>性之文兼之即实性義也示性所以在修故曰示 <lb ed="X" n="0562c06"/><lb ed="R100" n="0592a12"/>令修习馀名法界及实相等即诠理之名故通于 <lb ed="X" n="0562c07"/><lb ed="R100" n="0592a13"/>凡圣因果事理如三昧陀罗尼等则彰其德用故 <lb ed="X" n="0562c08"/><lb ed="R100" n="0592a14"/>唯在于果然此分别亦且一往而诸文中诸名互 <lb ed="X" n="0562c09"/><lb ed="R100" n="0592a15"/>立亦不一向也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0562c10"/><lb ed="R100" n="0592a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0562c1001">涅槃经中多云<persName>佛</persName>性者<persName>佛</persName>是果人言一切众生皆有 <lb ed="X" n="0562c11"/><lb ed="R100" n="0592a17"/>果人之性故偏言之世人迷故而不从果云众生有 <lb ed="X" n="0562c12"/><lb ed="R100" n="0592a18"/>故失体遍又云遍者以由烦恼心性体遍云<persName>佛</persName>性遍 <lb ed="X" n="0562c13"/><lb ed="R100" n="0592b01"/>故知不识<persName>佛</persName>性遍者良由不知烦恼性遍故唯心之 <lb ed="X" n="0562c14"/><lb ed="R100" n="0592b02"/>言岂唯真心子尙不知烦恼心遍安能了知生死色 <lb ed="X" n="0562c15"/><lb ed="R100" n="0592b03"/>遍色何以遍色即心故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0562c16"/><lb ed="R100" n="0592b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0562c1601">向以<persName>佛</persName>性之名在理此言众生有果人之性皆偏 <lb ed="X" n="0562c17"/><lb ed="R100" n="0592b05"/>言之也若论<persName>佛</persName>性之体不当因果而名或从因或 <lb ed="X" n="0562c18"/><lb ed="R100" n="0592b06"/>从果者盖<persName>佛</persName>则极性故寄果言之性则本凡故从 <lb ed="X" n="0562c19"/><lb ed="R100" n="0592b07"/>因言之偏言之意如是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0562c1901" n="0562c1901"/><anchor xml:id="beg0562c1901" n="0562c1901"/>已<anchor xml:id="end0562c1901"/>而惑者迷名因失体 <lb ed="X" n="0562c20"/><lb ed="R100" n="0592b08"/>遍故今以名正其偏失故云世人迷故而不从果 <lb ed="X" n="0562c21"/><lb ed="R100" n="0592b09"/>者不知<persName>佛</persName>是果人之称谓但在于因则失果遍云 <lb ed="X" n="0562c22"/><lb ed="R100" n="0592b10"/>众生有者不知<persName>佛</persName>性遍于依正而谓唯在众生则 <lb ed="X" n="0562c23"/><lb ed="R100" n="0592b11"/>失依遍此所以失于体遍也又云遍者重示体遍 <lb ed="X" n="0562c24"/><lb ed="R100" n="0592b12"/>之所以也然<persName>佛</persName>性本遍岂必由于烦恼心遍邪<anchor xml:id="nkr_note_add_0562c2401" n="0562c2401"/><anchor xml:id="beg0562c2401" n="0562c2401"/>但<anchor xml:id="end0562c2401"/> <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0563a" n="0563a"/> <lb ed="X" n="0563a01"/><lb ed="R100" n="0592b13"/>就迷就近示之故上文云以烦恼生死是<persName>佛</persName>等性 <lb ed="X" n="0563a02"/><lb ed="R100" n="0592b14"/>是也所以遍者略如止观三喩中明云云意谓<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0563a03"/><lb ed="R100" n="0592b15"/>性之理纵远而难示岂烦恼心遍近而不自得邪 <lb ed="X" n="0563a04"/><lb ed="R100" n="0592b16"/>故约烦恼以示体遍良有以也然亦不離烦恼起 <lb ed="X" n="0563a05"/><lb ed="R100" n="0592b17"/>处即是心源心源即是<persName>佛</persName>性故<persName>佛</persName>性遍于是彰矣 <lb ed="X" n="0563a06"/><lb ed="R100" n="0592b18"/>然则不识<persName>佛</persName>性遍者是不知烦恼性遍亦不达唯 <lb ed="X" n="0563a07"/><lb ed="R100" n="0593a01"/>心之旨故复以唯心难之凡言唯心必即妄示具 <lb ed="X" n="0563a08"/><lb ed="R100" n="0593a02"/>若唯真心真心<anchor xml:id="nkr_note_add_0563a0801" n="0563a0801"/><anchor xml:id="beg0563a0801" n="0563a0801"/>已<anchor xml:id="end0563a0801"/>是法界岂必更言唯耶子尙不 <lb ed="X" n="0563a09"/><lb ed="R100" n="0593a03"/>知等者此复况斥野客及示色心俱遍即<persName>佛</persName>性偏 <lb ed="X" n="0563a10"/><lb ed="R100" n="0593a04"/>之意然以情言之信烦恼心遍则易了生死色遍 <lb ed="X" n="0563a11"/><lb ed="R100" n="0593a05"/>则难彼尙不知其易况达其难乎虽然以一<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0563a12"/><lb ed="R100" n="0593a06"/>言之色遍即心遍心遍即色遍复何难易之有而 <lb ed="X" n="0563a13"/><lb ed="R100" n="0593a07"/>文特偏言色即心故者良由承上征释文势当尔 <lb ed="X" n="0563a14"/><lb ed="R100" n="0593a08"/>圆意言之何往不可亦犹止观大意云色由心造 <lb ed="X" n="0563a15"/><lb ed="R100" n="0593a09"/>全体是心是亦言偏而意圆也所以意圆者既均 <lb ed="X" n="0563a16"/><lb ed="R100" n="0593a10"/>即一性必色心相即亦色心相造岂即一性是同 <lb ed="X" n="0563a17"/><lb ed="R100" n="0593a11"/>而有可否之异然则今言色即心者乃即即性之 <lb ed="X" n="0563a18"/><lb ed="R100" n="0593a12"/>心也何妨心即色者亦即即性之色乎而四明于 <lb ed="X" n="0563a19"/><lb ed="R100" n="0593a13"/>此有所谓因易解难以心例色之说则又圆旨教 <lb ed="X" n="0563a20"/><lb ed="R100" n="0593a14"/>意两得之矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0563a21"/><lb ed="R100" n="0593a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0563a2101">何者依报共造正报别造岂信共遍不信别遍耶能 <lb ed="X" n="0563a22"/><lb ed="R100" n="0593a16"/>造所造既是唯心心体不可局方所故所以十方<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0563a23"/><lb ed="R100" n="0593a17"/>土皆有众生理性心种以性论空具如涅槃一十复 <lb ed="X" n="0563a24"/><lb ed="R100" n="0593a18"/>次故知不晓大小教门名体同异此是学释教者之 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0563b" n="0563b"/> <lb ed="X" n="0563b01"/><lb ed="R100" n="0593b01"/>大患也故身子云我等同入法性及亦得解脱等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0563b02"/><lb ed="R100" n="0593b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0563b0201">然既以色即心示色遍之義因恐惑者徒信色遍 <lb ed="X" n="0563b03"/><lb ed="R100" n="0593b03"/>而不信心遍故反以共造别造而征难之意其文 <lb ed="X" n="0563b04"/><lb ed="R100" n="0593b04"/>外潜有此義是亦色心相显之意也不然何得至 <lb ed="X" n="0563b05"/><lb ed="R100" n="0593b05"/>此反云信共而不信别耶依报共造者世界国土 <lb ed="X" n="0563b06"/><lb ed="R100" n="0593b06"/>则同也正报各造者有情躯命则异也然依报非 <lb ed="X" n="0563b07"/><lb ed="R100" n="0593b07"/>无异義正报非无同義且一往耳既各由心造岂 <lb ed="X" n="0563b08"/><lb ed="R100" n="0593b08"/>一信一不信耶苟共别俱遍则<persName>佛</persName>性无偏故曰能 <lb ed="X" n="0563b09"/><lb ed="R100" n="0593b09"/>造所造等然由向色何以遍色即心故言之则能 <lb ed="X" n="0563b10"/><lb ed="R100" n="0593b10"/>造是心也由今依报共造等言之则所造是心也 <lb ed="X" n="0563b11"/><lb ed="R100" n="0593b11"/>既能所皆心则心体皆遍是故<persName>佛</persName>性非方所之可 <lb ed="X" n="0563b12"/><lb ed="R100" n="0593b12"/>局也非情无情所得异也所以十方<persName>佛</persName>土等者唯 <lb ed="X" n="0563b13"/><lb ed="R100" n="0593b13"/>其所造无非心体故虽十方<persName>佛</persName>土亦在所造之内 <lb ed="X" n="0563b14"/><lb ed="R100" n="0593b14"/>以其各各因心方感<persName>佛</persName>土故也如楞严所谓外洎 <lb ed="X" n="0563b15"/><lb ed="R100" n="0593b15"/>山河大地咸是妙明真心中物亦其理也故指所 <lb ed="X" n="0563b16"/><lb ed="R100" n="0593b16"/>造无非理性即此理性是为正因成<persName>佛</persName>种子故曰 <lb ed="X" n="0563b17"/><lb ed="R100" n="0593b17"/>理性心种体遍一切无所罣碍故向以虚空譬之 <lb ed="X" n="0563b18"/><lb ed="R100" n="0593b18"/>而曰具如一十复次者盖擧其所遮即所显之空 <lb ed="X" n="0563b19"/><lb ed="R100" n="0594a01"/>可知也文旨深流既自上文明名体同异而来故 <lb ed="X" n="0563b20"/><lb ed="R100" n="0594a02"/>还以此義而结斥之或名同体异当以实而正名 <lb ed="X" n="0563b21"/><lb ed="R100" n="0594a03"/>或名异体同无以名而惑法若迷名失旨则解行 <lb ed="X" n="0563b22"/><lb ed="R100" n="0594a04"/>俱非此所以为学者之大患也上既引花严以见 <lb ed="X" n="0563b23"/><lb ed="R100" n="0594a05"/>即<persName>佛</persName>性之法性故此复出身子叙昔之文以证非 <lb ed="X" n="0563b24"/><lb ed="R100" n="0594a06"/><persName>佛</persName>性者则小教法性而<anchor xml:id="nkr_note_add_0563b2401" n="0563b2401"/><anchor xml:id="beg0563b2401" n="0563b2401"/>已<anchor xml:id="end0563b2401"/>然<anchor xml:id="nkr_note_add_0563b2402" n="0563b2402"/><anchor xml:id="beg0563b2402" n="0563b2402"/>已<anchor xml:id="end0563b2402"/>开显知无别有及 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0563c" n="0563c"/> <lb ed="X" n="0563c01"/><lb ed="R100" n="0594a07"/>解脱等亦同此意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0563c02"/><lb ed="R100" n="0594a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0563c0201">子初不达余之義旨故闻之惊骇为子申<anchor xml:id="nkr_note_add_0563c0201" n="0563c0201"/><anchor xml:id="beg0563c0201" n="0563c0201"/>己<anchor xml:id="end0563c0201"/>理合释 <lb ed="X" n="0563c03"/><lb ed="R100" n="0594a09"/>然故知世人局我遮那唯阴质内而直云诸法是无 <lb ed="X" n="0563c04"/><lb ed="R100" n="0594a10"/>情者则有二种不如外道外道尙云我大色小我遍 <lb ed="X" n="0563c05"/><lb ed="R100" n="0594a11"/>虚空又外道犹计众尘所成亦不直云无情而<anchor xml:id="nkr_note_add_0563c0501" n="0563c0501"/><anchor xml:id="beg0563c0501" n="0563c0501"/>已<anchor xml:id="end0563c0501"/>又 <lb ed="X" n="0563c06"/><lb ed="R100" n="0594a12"/>有二种不如小乘小乘尙云由业力造造遍三界又 <lb ed="X" n="0563c07"/><lb ed="R100" n="0594a13"/>小乘犹知诸法无常亦不直云无情而<anchor xml:id="nkr_note_add_0563c0701" n="0563c0701"/><anchor xml:id="beg0563c0701" n="0563c0701"/>已<anchor xml:id="end0563c0701"/>又有二种 <lb ed="X" n="0563c08"/><lb ed="R100" n="0594a14"/>不知共乘共乘尙知造心幻化幻遍三界又知诸法 <lb ed="X" n="0563c09"/><lb ed="R100" n="0594a15"/>体性即真若次第乘故非所拟子闻是<anchor xml:id="nkr_note_add_0563c0901" n="0563c0901"/><anchor xml:id="beg0563c0901" n="0563c0901"/>已<anchor xml:id="end0563c0901"/>亦合薄知 <lb ed="X" n="0563c10"/><lb ed="R100" n="0594a16"/>教法权实<persName>佛</persName>性进否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0563c11"/><lb ed="R100" n="0594a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0563c1101">从初至此反复开喩<persName>佛</persName>性体遍理极于斯故追述 <lb ed="X" n="0563c12"/><lb ed="R100" n="0594a18"/>昔迷以显今解故曰子初不达即不达于文初所 <lb ed="X" n="0563c13"/><lb ed="R100" n="0594b01"/>谓无情有性之旨所以闻之惊骇遂至于执经为 <lb ed="X" n="0563c14"/><lb ed="R100" n="0594b02"/>难也为子申<anchor xml:id="nkr_note_add_0563c1401" n="0563c1401"/><anchor xml:id="beg0563c1401" n="0563c1401"/>己<anchor xml:id="end0563c1401"/>者既以<persName>佛</persName>性进否教部权实申之 <lb ed="X" n="0563c15"/><lb ed="R100" n="0594b03"/>又以一家唯心体具申之又以示迷示性申之又 <lb ed="X" n="0563c16"/><lb ed="R100" n="0594b04"/>约不变随缘申之又为泛通大论申之又以名体 <lb ed="X" n="0563c17"/><lb ed="R100" n="0594b05"/>同异申之又以烦恼心遍性遍申之其谆谆诲示 <lb ed="X" n="0563c18"/><lb ed="R100" n="0594b06"/>如此自非顽冥无知必合释然而晓解也释然语 <lb ed="X" n="0563c19"/><lb ed="R100" n="0594b07"/>出莊子云云亦犹所谓焕然冰释然野客纵得无 <lb ed="X" n="0563c20"/><lb ed="R100" n="0594b08"/>疑犹恐世人有此之见故复约诸教相以斥不及 <lb ed="X" n="0563c21"/><lb ed="R100" n="0594b09"/>故曰故知世人等然遮那法身体遍一切世人乃 <lb ed="X" n="0563c22"/><lb ed="R100" n="0594b10"/>以<persName>佛</persName>性唯在有情则是局遮那于阴质之内岂法 <lb ed="X" n="0563c23"/><lb ed="R100" n="0594b11"/>身之谓哉彼既直以诸法唯是无情而不知有他 <lb ed="X" n="0563c24"/><lb ed="R100" n="0594b12"/>意者则尙不如外道所计况<persName>佛</persName>法大小教乎故曰 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0564a" n="0564a"/> <lb ed="X" n="0564a01"/><lb ed="R100" n="0594b13"/>则有二种不如外道外道有计神我之我我大而 <lb ed="X" n="0564a02"/><lb ed="R100" n="0594b14"/>色小者及我遍一切无非我者二计大同故合为 <lb ed="X" n="0564a03"/><lb ed="R100" n="0594b15"/>一又有计此身微尘所成者虽所计不同皆于无 <lb ed="X" n="0564a04"/><lb ed="R100" n="0594b16"/>情等色有我遍之義不直无情而<anchor xml:id="nkr_note_add_0564a0401" n="0564a0401"/><anchor xml:id="beg0564a0401" n="0564a0401"/>已<anchor xml:id="end0564a0401"/>又有二种不 <lb ed="X" n="0564a05"/><lb ed="R100" n="0594b17"/>如小乘者小乘诠业力构造业出于心故義当心 <lb ed="X" n="0564a06"/><lb ed="R100" n="0594b18"/>摄一切又云诸法无常岂直无情邪共乘即通教 <lb ed="X" n="0564a07"/><lb ed="R100" n="0595a01"/>也通教所诠能造之心如幻化相幻遍三界何所 <lb ed="X" n="0564a08"/><lb ed="R100" n="0595a02"/>不该及诸法体空亦不止云无情而<anchor xml:id="nkr_note_add_0564a0801" n="0564a0801"/><anchor xml:id="beg0564a0801" n="0564a0801"/>已<anchor xml:id="end0564a0801"/>次第乘者 <lb ed="X" n="0564a09"/><lb ed="R100" n="0595a03"/>即别教也别诠<persName>佛</persName>性中道虽所造法非而心生理 <lb ed="X" n="0564a10"/><lb ed="R100" n="0595a04"/>遍言非所拟则圆固可知今以教相比决而不用 <lb ed="X" n="0564a11"/><lb ed="R100" n="0595a05"/>藏通等名者盖对斥外宗云尔此虽通斥世人不 <lb ed="X" n="0564a12"/><lb ed="R100" n="0595a06"/>妨兼示野客故曰子今闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0564a1201" n="0564a1201"/><anchor xml:id="beg0564a1201" n="0564a1201"/>已<anchor xml:id="end0564a1201"/>然权实等義岂向未 <lb ed="X" n="0564a13"/><lb ed="R100" n="0595a07"/>领而犹言薄知耶是亦逼令其必信故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0564a14"/><lb ed="R100" n="0595a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0564a1401">客曰仁善分别实壞重疑信一切法皆正因性而云 <lb ed="X" n="0564a15"/><lb ed="R100" n="0595a09"/>正中三因种遍修遍果遍又云一尘一心即一切生 <lb ed="X" n="0564a16"/><lb ed="R100" n="0595a10"/><persName>佛</persName>之心性情犹未次余曰良由自昔不善遍揽因果 <lb ed="X" n="0564a17"/><lb ed="R100" n="0595a11"/>自他依正观于<anchor xml:id="nkr_note_add_0564a1701" n="0564a1701"/><anchor xml:id="beg0564a1701" n="0564a1701"/>己<anchor xml:id="end0564a1701"/>心心<persName>佛</persName>众生亦由不闲诸教大旨 <lb ed="X" n="0564a18"/><lb ed="R100" n="0595a12"/>不晓<persName>佛</persName>说果德之意不达<persName>佛</persName>现互融之由余欲开导 <lb ed="X" n="0564a19"/><lb ed="R100" n="0595a13"/>子之情怀更以四十六问而问于子子若能晓余之 <lb ed="X" n="0564a20"/><lb ed="R100" n="0595a14"/>一问则众滞自消法界融通释然大观洞见法界生 <lb ed="X" n="0564a21"/><lb ed="R100" n="0595a15"/><persName>佛</persName>依正一念具足一尘不亏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0564a22"/><lb ed="R100" n="0595a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0564a2201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0564a2201" n="0564a2201"/><anchor xml:id="beg0564a2201" n="0564a2201"/>已<anchor xml:id="end0564a2201"/>闻比决颇知诸法不直无情故先美而称之而 <lb ed="X" n="0564a23"/><lb ed="R100" n="0595a17"/>再咨决也则曰仁善分别等然信一切法皆正因 <lb ed="X" n="0564a24"/><lb ed="R100" n="0595a18"/>性而犹疑于三因种遍及一尘一心之说者盖信 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0564b" n="0564b"/> <lb ed="X" n="0564b01"/><lb ed="R100" n="0595b01"/>具正因则易信具缘了则难信法身性遍则易信 <lb ed="X" n="0564b02"/><lb ed="R100" n="0595b02"/>报应性遍则难信果德互融则易信因心本具则 <lb ed="X" n="0564b03"/><lb ed="R100" n="0595b03"/>难信一心即诸法则易信一尘具诸法则难故于 <lb ed="X" n="0564b04"/><lb ed="R100" n="0595b04"/>其文情犹未决也殊不知信一而不信诸者一亦 <lb ed="X" n="0564b05"/><lb ed="R100" n="0595b05"/>未通也疑彼而不疑此者虽此亦未也何以故以 <lb ed="X" n="0564b06"/><lb ed="R100" n="0595b06"/>其理一故也还即此理以示之曰良由自昔不善 <lb ed="X" n="0564b07"/><lb ed="R100" n="0595b07"/>等究其所以疑者其皆出于不善一家教观大旨 <lb ed="X" n="0564b08"/><lb ed="R100" n="0595b08"/>故以是而斥之乃所以而示之然言总揽因果等 <lb ed="X" n="0564b09"/><lb ed="R100" n="0595b09"/>者即向所谓一念三千<persName>佛</persName>性大旨览彼诸法趣入 <lb ed="X" n="0564b10"/><lb ed="R100" n="0595b10"/>一心即于此心观具三千三千理一生<persName>佛</persName>无殊苟 <lb ed="X" n="0564b11"/><lb ed="R100" n="0595b11"/>善斯旨岂复更疑耶不闲等三皆斥彼之辞变其 <lb ed="X" n="0564b12"/><lb ed="R100" n="0595b12"/>文耳所以诸教大旨者即上文所谓若教一向权 <lb ed="X" n="0564b13"/><lb ed="R100" n="0595b13"/>则三因俱局若圆顿实说则本有三种三理元遍 <lb ed="X" n="0564b14"/><lb ed="R100" n="0595b14"/>是则三法一法种遍修遍之说不足疑也如一代 <lb ed="X" n="0564b15"/><lb ed="R100" n="0595b15"/>教中<anchor xml:id="nkr_note_add_0564b1501" n="0564b1501"/><anchor xml:id="beg0564b1501" n="0564b1501"/>已<anchor xml:id="end0564b1501"/>多显顿<persName>佛</persName>说果德意在因心果现互融由 <lb ed="X" n="0564b16"/><lb ed="R100" n="0595b16"/>于理本是则果遍之说又不足疑也故通则遍通 <lb ed="X" n="0564b17"/><lb ed="R100" n="0595b17"/>其理一致虽然犹恐野客执情未解故更设四十 <lb ed="X" n="0564b18"/><lb ed="R100" n="0595b18"/>六问以开决之使众滞之情消法界之理显则<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0564b19"/><lb ed="R100" n="0596a01"/>性之旨于是乎得故曰余欲开导等所以若晓一 <lb ed="X" n="0564b20"/><lb ed="R100" n="0596a02"/>问而能消于众滞者盖今所问本出一理由一理 <lb ed="X" n="0564b21"/><lb ed="R100" n="0596a03"/>未明故四十六问得以设焉苟能因是之问反而 <lb ed="X" n="0564b22"/><lb ed="R100" n="0596a04"/>思之忽有得于众问之外则四十六问皆涣然冰 <lb ed="X" n="0564b23"/><lb ed="R100" n="0596a05"/>释复何疑情于其间哉故曰法界融通释然大观 <lb ed="X" n="0564b24"/><lb ed="R100" n="0596a06"/>亦犹不二门所谓法界洞朗无所分别而帝网依 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0564c" n="0564c"/> <lb ed="X" n="0564c01"/><lb ed="R100" n="0596a07"/>正终自炳然即其旨也一念具足一尘不亏者到 <lb ed="X" n="0564c02"/><lb ed="R100" n="0596a08"/>此方知一家唯心体具之妙亦不疑向一尘一心 <lb ed="X" n="0564c03"/><lb ed="R100" n="0596a09"/>即一切生<persName>佛</persName>之心性矣宜善思之宜善照之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0564c04"/><lb ed="R100" n="0596a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0564c0401">问<persName>佛</persName>性之名从因从果从因非<persName>佛</persName>果不名性问<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0564c05"/><lb ed="R100" n="0596a11"/>之名常无常耶无常非性常应不变问<persName>佛</persName>性之名共 <lb ed="X" n="0564c06"/><lb ed="R100" n="0596a12"/>耶别耶别不名性共不可分问<persName>佛</persName>性之名大小教耶 <lb ed="X" n="0564c07"/><lb ed="R100" n="0596a13"/>小无性名大无无情问<persName>佛</persName>性之名有权实耶对体辨 <lb ed="X" n="0564c08"/><lb ed="R100" n="0596a14"/>异其相何耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0564c09"/><lb ed="R100" n="0596a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0564c0901">此下凡四十六问今节为九段第一五问总问<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0564c10"/><lb ed="R100" n="0596a16"/>性之名且初问从因从果者意显<persName>佛</persName>性之名不可 <lb ed="X" n="0564c11"/><lb ed="R100" n="0596a17"/>偏于因果所以众生具<persName>佛</persName>之性<persName>佛</persName>遍众生之心果 <lb ed="X" n="0564c12"/><lb ed="R100" n="0596a18"/>既依正互融因必色心俱遍无情有性其理昭然 <lb ed="X" n="0564c13"/><lb ed="R100" n="0596b01"/>此问之所以得也下去例尔次约常无常问者问 <lb ed="X" n="0564c14"/><lb ed="R100" n="0596b02"/>虽双核旨必常住常即不变不变之性岂隔无情 <lb ed="X" n="0564c15"/><lb ed="R100" n="0596b03"/>故前文曰万法是真如由不变故即其意也三约 <lb ed="X" n="0564c16"/><lb ed="R100" n="0596b04"/>共别问者此共别義应约生<persName>佛</persName>相对论之虽亦双 <lb ed="X" n="0564c17"/><lb ed="R100" n="0596b05"/>核正约共难盖<persName>佛</persName>性是一岂容生<persName>佛</persName>之别故云别 <lb ed="X" n="0564c18"/><lb ed="R100" n="0596b06"/>不名性若唯共论则众生诸<persName>佛</persName>性一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0564c1801" n="0564c1801"/><anchor xml:id="beg0564c1801" n="0564c1801"/>已<anchor xml:id="end0564c1801"/>苟不可 <lb ed="X" n="0564c19"/><lb ed="R100" n="0596b07"/>分那独信果而不信因遍邪四约大小教旨问者 <lb ed="X" n="0564c20"/><lb ed="R100" n="0596b08"/>此与上大小意别上为申通涅槃经旨故得大小 <lb ed="X" n="0564c21"/><lb ed="R100" n="0596b09"/>兼明今问意在野客捨小从大然则小无性名固 <lb ed="X" n="0564c22"/><lb ed="R100" n="0596b10"/>当捨小如曰从大岂得更存无情之见五约权实 <lb ed="X" n="0564c23"/><lb ed="R100" n="0596b11"/>问者意亦令其从实识体故先核其名有权实果 <lb ed="X" n="0564c24"/><lb ed="R100" n="0596b12"/>通权实则名下之体岂得不异故曰对体辨异亦 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0565a" n="0565a"/> <lb ed="X" n="0565a01"/><lb ed="R100" n="0596b13"/>可云对辨体异文之倒耳苟能辨异终不以实滥 <lb ed="X" n="0565a02"/><lb ed="R100" n="0596b14"/>权若实者岂更无情。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0565a03"/><lb ed="R100" n="0596b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0565a0301">问无情之名大小教邪大教大部有权实耶问无情 <lb ed="X" n="0565a04"/><lb ed="R100" n="0596b16"/>无者无情为色为非色耶为二俱耶问无情色等<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0565a05"/><lb ed="R100" n="0596b17"/>见尔耶为生见耶为共见耶问无情败壞故无性者 <lb ed="X" n="0565a06"/><lb ed="R100" n="0596b18"/>阴亦败壞性亦然耶问无情是色法界处色为亦无 <lb ed="X" n="0565a07"/><lb ed="R100" n="0597a01"/>耶为复有耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0565a08"/><lb ed="R100" n="0597a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0565a0801">第二五问总约无情为问初问无情之名上云大 <lb ed="X" n="0565a09"/><lb ed="R100" n="0597a03"/>无无情而此复约大小问者盖上对<persName>佛</persName>性从别言 <lb ed="X" n="0565a10"/><lb ed="R100" n="0597a04"/>之今约名中自论故复通大小而于大教言无情 <lb ed="X" n="0565a11"/><lb ed="R100" n="0597a05"/>者权邪实邪权非所从实则何有无情之名次问 <lb ed="X" n="0565a12"/><lb ed="R100" n="0597a06"/>无情无者意问若以色为无情故无性者有情亦 <lb ed="X" n="0565a13"/><lb ed="R100" n="0597a07"/>色那得无性若以非色为无情者非色即心岂无 <lb ed="X" n="0565a14"/><lb ed="R100" n="0597a08"/>性邪若色非色俱无情者则二法外尙无有情安 <lb ed="X" n="0565a15"/><lb ed="R100" n="0597a09"/>求性邪三问无情色等者等即等上非色亦可等 <lb ed="X" n="0565a16"/><lb ed="R100" n="0597a10"/>于馀尘如是色非色境为<persName>佛</persName>见邪为生见邪<persName>佛</persName>见 <lb ed="X" n="0565a17"/><lb ed="R100" n="0597a11"/>无二二则生见今为顺迷为顺悟邪若共见者则 <lb ed="X" n="0565a18"/><lb ed="R100" n="0597a12"/>二无二元无自性岂定有情无情色非色之异邪 <lb ed="X" n="0565a19"/><lb ed="R100" n="0597a13"/>四问无情败壞者若以有败壞故非<persName>佛</persName>性者有情 <lb ed="X" n="0565a20"/><lb ed="R100" n="0597a14"/>之阴亦归败壞性岂然邪五问无情是色者如阴 <lb ed="X" n="0565a21"/><lb ed="R100" n="0597a15"/>界八本皆有色而特擧于法界处色者盖法界处 <lb ed="X" n="0565a22"/><lb ed="R100" n="0597a16"/>色少分而<anchor xml:id="nkr_note_add_0565a2201" n="0565a2201"/><anchor xml:id="beg0565a2201" n="0565a2201"/>已<anchor xml:id="end0565a2201"/>擧少况多为难耳如是之色谓无性 <lb ed="X" n="0565a23"/><lb ed="R100" n="0597a17"/>则同于无情谓有性则彼此皆色何得一有一无 <lb ed="X" n="0565a24"/><lb ed="R100" n="0597a18"/>故皆无所逃其非也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0565b" n="0565b"/> <lb ed="X" n="0565b01"/><lb ed="R100" n="0597b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0565b0101">问唯心之言子曾闻邪唯只是心异不名唯问唯心 <lb ed="X" n="0565b02"/><lb ed="R100" n="0597b02"/>之言凡圣心邪若圣若凡二俱有过问唯心名心造 <lb ed="X" n="0565b03"/><lb ed="R100" n="0597b03"/>无心邪唯造心耶二俱有过间唯心唯心亦唯色耶 <lb ed="X" n="0565b04"/><lb ed="R100" n="0597b04"/>若不唯色色非心耶问唯心所造唯依与正依正能 <lb ed="X" n="0565b05"/><lb ed="R100" n="0597b05"/>所同邪异邪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0565b06"/><lb ed="R100" n="0597b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0565b0601">第三五问总问唯心初问直约其名难之先言子 <lb ed="X" n="0565b07"/><lb ed="R100" n="0597b07"/>曾闻者盖他宗亦有唯识之言所谓唯遮外境识 <lb ed="X" n="0565b08"/><lb ed="R100" n="0597b08"/>表自心况乎今家唯心之谈一切法趣无非法界 <lb ed="X" n="0565b09"/><lb ed="R100" n="0597b09"/>又安得而不闻邪果闻之也则一心之外更无馀 <lb ed="X" n="0565b10"/><lb ed="R100" n="0597b10"/>法岂容异邪异不名唯矣如彼之见异乎不异当 <lb ed="X" n="0565b11"/><lb ed="R100" n="0597b11"/>自知之次问唯心之心是凡是圣者虽云二俱有 <lb ed="X" n="0565b12"/><lb ed="R100" n="0597b12"/>过意实正示凡心故前文云唯心之言岂唯真心 <lb ed="X" n="0565b13"/><lb ed="R100" n="0597b13"/>苟于妄念达唯心者何得更分情无情异此则违 <lb ed="X" n="0565b14"/><lb ed="R100" n="0597b14"/>于凡言唯心之过也但凡心唯处即是圣心圣若 <lb ed="X" n="0565b15"/><lb ed="R100" n="0597b15"/>异凡非唯心也<note place="inline">亦可云圣心唯处了无圣凡</note>故知唯无凡圣不 <lb ed="X" n="0565b16"/><lb ed="R100" n="0597b16"/>妨凡圣皆唯若此明之何过之有三问唯心名造 <lb ed="X" n="0565b17"/><lb ed="R100" n="0597b17"/>者文误作心字然言唯心名造即不二门所谓心 <lb ed="X" n="0565b18"/><lb ed="R100" n="0597b18"/>之色心即心名变变名为造但文略耳既全唯心 <lb ed="X" n="0565b19"/><lb ed="R100" n="0598a01"/>而造则造处当体无非是心谓无心得乎既全造 <lb ed="X" n="0565b20"/><lb ed="R100" n="0598a02"/>是心岂复有二谓无情得乎故二皆有过言唯造 <lb ed="X" n="0565b21"/><lb ed="R100" n="0598a03"/>心邪者是亦文略应言唯造是心邪四问唯心唯 <lb ed="X" n="0565b22"/><lb ed="R100" n="0598a04"/>色者文叠言唯心下唯心字对色言之然六尘法 <lb ed="X" n="0565b23"/><lb ed="R100" n="0598a05"/>界色等皆唯故四念处有非但唯识亦乃唯色之 <lb ed="X" n="0565b24"/><lb ed="R100" n="0598a06"/>文盖圆论诸法理之必然若不许唯色则色非心 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0565c" n="0565c"/> <lb ed="X" n="0565c01"/><lb ed="R100" n="0598a07"/>矣色若非心则色心相外何<anchor xml:id="nkr_note_add_0565c0101" n="0565c0101"/><anchor xml:id="beg0565c0101" n="0565c0101"/>但<anchor xml:id="end0565c0101"/>色非法界抑亦唯 <lb ed="X" n="0565c02"/><lb ed="R100" n="0598a08"/>心不成若唯色者其执自亡五问唯心所造者不 <lb ed="X" n="0565c03"/><lb ed="R100" n="0598a09"/>出依正而此依正有能有所今问同耶异耶谓异 <lb ed="X" n="0565c04"/><lb ed="R100" n="0598a10"/>则唯心所造谓同则如依正何依正若同<persName>佛</persName>性何 <lb ed="X" n="0565c05"/><lb ed="R100" n="0598a11"/>别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0565c06"/><lb ed="R100" n="0598a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0565c0601">问众生量异性随异邪不尔非内尔不名性问众生 <lb ed="X" n="0565c07"/><lb ed="R100" n="0598a13"/>惑心性遍不遍神我四句为同异耶问众生有性唯 <lb ed="X" n="0565c08"/><lb ed="R100" n="0598a14"/>应身性亦法性耶亦报性耶问众生本迷迷<persName>佛</persName>悟耶 <lb ed="X" n="0565c09"/><lb ed="R100" n="0598a15"/><persName>佛</persName>既悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0565c0901" n="0565c0901"/><anchor xml:id="beg0565c0901" n="0565c0901"/>已<anchor xml:id="end0565c0901"/>悟生迷耶问众生一身幾<persName>佛</persName>性耶一<persName>佛</persName>身 <lb ed="X" n="0565c10"/><lb ed="R100" n="0598a16"/>中幾生性耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0565c11"/><lb ed="R100" n="0598a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0565c1101">第四五问总就彼计众生边问也若谓有情有<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0565c12"/><lb ed="R100" n="0598a18"/>性者只如众生数量种种差别是应<persName>佛</persName>性亦随异 <lb ed="X" n="0565c13"/><lb ed="R100" n="0598b01"/>邪谓异则不可不尔则非内矣彼云身内岂得非 <lb ed="X" n="0565c14"/><lb ed="R100" n="0598b02"/>异乎次问众生惑心遍者如前文曰以由烦恼心 <lb ed="X" n="0565c15"/><lb ed="R100" n="0598b03"/>性体遍云<persName>佛</persName>性遍然言不遍则不可遍则与彼外 <lb ed="X" n="0565c16"/><lb ed="R100" n="0598b04"/>计神我四句我大色小等为同为异同亦不可谓 <lb ed="X" n="0565c17"/><lb ed="R100" n="0598b05"/>异则反不如外然则何自而可必曰唯心体遍则 <lb ed="X" n="0565c18"/><lb ed="R100" n="0598b06"/>自异乎外计也三问众生<persName>佛</persName>性有通局者然圆论 <lb ed="X" n="0565c19"/><lb ed="R100" n="0598b07"/>三身<persName>佛</persName>性未始暂離此难众生有情性边故自应 <lb ed="X" n="0565c20"/><lb ed="R100" n="0598b08"/>身通乎法报则不隔无情若问无情性边当以法 <lb ed="X" n="0565c21"/><lb ed="R100" n="0598b09"/>身达乎报应则不止法身言各有当所显则一四 <lb ed="X" n="0565c22"/><lb ed="R100" n="0598b10"/>问生<persName>佛</persName>迷悟者意显生<persName>佛</persName>虽殊迷悟无别众生迷 <lb ed="X" n="0565c23"/><lb ed="R100" n="0598b11"/>处即诸<persName>佛</persName>悟处诸<persName>佛</persName>悟处即众生迷处<persName>佛</persName>既显悟 <lb ed="X" n="0565c24"/><lb ed="R100" n="0598b12"/>身土融遍以悟显迷迷中<persName>佛</persName>性岂得不然五问<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0566a" n="0566a"/> <lb ed="X" n="0566a01"/><lb ed="R100" n="0598b13"/>性一多者生<persName>佛</persName>之性固各互具而以幾言者此以 <lb ed="X" n="0566a02"/><lb ed="R100" n="0598b14"/>非问为问意必反之生<persName>佛</persName>性一岂有幾邪则将亦 <lb ed="X" n="0566a03"/><lb ed="R100" n="0598b15"/>曰<persName>佛</persName>性是一岂有情非情之异邪诸家浪释皆不 <lb ed="X" n="0566a04"/><lb ed="R100" n="0598b16"/>知此述者之意得无隐乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0566a05"/><lb ed="R100" n="0598b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0566a0501">问<persName>佛</persName>国土身为始本邪始本同耶为复异耶问<persName>佛</persName>土 <lb ed="X" n="0566a06"/><lb ed="R100" n="0598b18"/><persName>佛</persName>身为一异耶一无能所异则同凡问<persName>佛</persName>土界分生 <lb ed="X" n="0566a07"/><lb ed="R100" n="0599a01"/>亦居耶为各所居<persName>佛</persName>无土耶问<persName>佛</persName>土所摄为远近耶 <lb ed="X" n="0566a08"/><lb ed="R100" n="0599a02"/>何土与生一异共别问<persName>佛</persName><persName>佛</persName>土体为同异耶娑婆之 <lb ed="X" n="0566a09"/><lb ed="R100" n="0599a03"/>处为共别耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0566a10"/><lb ed="R100" n="0599a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0566a1001">第五五问总约<persName>佛</persName>土问也初问<persName>佛</persName>国土身为始本 <lb ed="X" n="0566a11"/><lb ed="R100" n="0599a05"/>者言国土身即花严十身舍那之一也而彼有十 <lb ed="X" n="0566a12"/><lb ed="R100" n="0599a06"/>身牙现之相即依正不二是也今问此国土身为 <lb ed="X" n="0566a13"/><lb ed="R100" n="0599a07"/>始有邪为本有邪为始本同邪为复异邪谓异而 <lb ed="X" n="0566a14"/><lb ed="R100" n="0599a08"/>始有者固非谓同而本有者则既因中<anchor xml:id="nkr_note_add_0566a1401" n="0566a1401"/><anchor xml:id="beg0566a1401" n="0566a1401"/>已<anchor xml:id="end0566a1401"/>有不二 <lb ed="X" n="0566a15"/><lb ed="R100" n="0599a09"/>之相矣何谓无情无<persName>佛</persName>性邪次问身土一异者意 <lb ed="X" n="0566a16"/><lb ed="R100" n="0599a10"/>以<persName>佛</persName>果身土之融用显众生依正亦即依正若即 <lb ed="X" n="0566a17"/><lb ed="R100" n="0599a11"/>岂有无情异于<persName>佛</persName>性邪三问<persName>佛</persName>土界分共别者虽 <lb ed="X" n="0566a18"/><lb ed="R100" n="0599a12"/>设三端为问正显生<persName>佛</persName>共居以生则身土虽殊以 <lb ed="X" n="0566a19"/><lb ed="R100" n="0599a13"/><persName>佛</persName>则依正无别唯其无别验彼常融以<persName>佛</persName>显生执 <lb ed="X" n="0566a20"/><lb ed="R100" n="0599a14"/>情自释四问<persName>佛</persName>土所摄远近者<persName>佛</persName>必四土俱摄言 <lb ed="X" n="0566a21"/><lb ed="R100" n="0599a15"/>其远近次第论之亦应可见今此问者<anchor xml:id="nkr_note_add_0566a2101" n="0566a2101"/><anchor xml:id="beg0566a2101" n="0566a2101"/>但<anchor xml:id="end0566a2101"/>问何土 <lb ed="X" n="0566a22"/><lb ed="R100" n="0599a16"/>与生一异共别然与生之言通于三土别在同居 <lb ed="X" n="0566a23"/><lb ed="R100" n="0599a17"/>一异共别意显如上<note place="inline">云云</note>五问<persName>佛</persName><persName>佛</persName>土体者上与 <lb ed="X" n="0566a24"/><lb ed="R100" n="0599a18"/>生对问今约<persName>佛</persName>自问若一往论<persName>佛</persName><persName>佛</persName>土体为同异 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0566b" n="0566b"/> <lb ed="X" n="0566b01"/><lb ed="R100" n="0599b01"/>者必曰同若论娑婆之处为共别者必曰别虽然 <lb ed="X" n="0566b02"/><lb ed="R100" n="0599b02"/>未见所显者何旨故须更知所谓若兼体同一切 <lb ed="X" n="0566b03"/><lb ed="R100" n="0599b03"/>皆四则同实未尝同仍知横竖只在一处则异实 <lb ed="X" n="0566b04"/><lb ed="R100" n="0599b04"/>未尝异是则法界终日常同终日常异何同何异 <lb ed="X" n="0566b05"/><lb ed="R100" n="0599b05"/>谁共谁别究竟而言求身土了不可得尙何情无 <lb ed="X" n="0566b06"/><lb ed="R100" n="0599b06"/>情之有邪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0566b07"/><lb ed="R100" n="0599b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0566b0701">问<persName>佛</persName>成道时土亦成邪成廣狭邪不成有过问<persName>佛</persName>成 <lb ed="X" n="0566b08"/><lb ed="R100" n="0599b08"/>见性与生见处为同异邪離二不可问<persName>佛</persName>成土成与 <lb ed="X" n="0566b09"/><lb ed="R100" n="0599b09"/>彼彼成彼彼不成为一异耶问<persName>佛</persName>成三身与彼彼果 <lb ed="X" n="0566b10"/><lb ed="R100" n="0599b10"/>及彼彼生为一异耶问<persName>佛</persName>成身土成何眼智见自他 <lb ed="X" n="0566b11"/><lb ed="R100" n="0599b11"/>境初後如何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0566b12"/><lb ed="R100" n="0599b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0566b1201">第六五问总约<persName>佛</persName>成身土问也初问<persName>佛</persName>土成否者 <lb ed="X" n="0566b13"/><lb ed="R100" n="0599b13"/>夫成道之说至难言也今于不可言中试略言之 <lb ed="X" n="0566b14"/><lb ed="R100" n="0599b14"/>其必于一切法证夫大圆觉体得法界之大用始 <lb ed="X" n="0566b15"/><lb ed="R100" n="0599b15"/>可谓之道成所以一成一切成依随正转山河国 <lb ed="X" n="0566b16"/><lb ed="R100" n="0599b16"/>土靡不皆成是之谓毘卢身土非分别情量所可 <lb ed="X" n="0566b17"/><lb ed="R100" n="0599b17"/>拟议者也故曰一<persName>佛</persName>成道法界无非此<persName>佛</persName>之依正 <lb ed="X" n="0566b18"/><lb ed="R100" n="0599b18"/>又曰三千果成咸称常乐皆理之固然非一家之 <lb ed="X" n="0566b19"/><lb ed="R100" n="0600a01"/>私言也今述者乃问以土亦成邪成廣狭邪是亦 <lb ed="X" n="0566b20"/><lb ed="R100" n="0600a02"/>非问之问彼如曰不成则<anchor xml:id="nkr_note_add_0566b2001" n="0566b2001"/><anchor xml:id="beg0566b2001" n="0566b2001"/>已<anchor xml:id="end0566b2001"/>成则岂有廣狭邪苟 <lb ed="X" n="0566b21"/><lb ed="R100" n="0600a03"/>无廣狭岂分情无情乎不成有过者有背身土俱 <lb ed="X" n="0566b22"/><lb ed="R100" n="0600a04"/>成之过也次问<persName>佛</persName>成见性与生见处同异者谓异 <lb ed="X" n="0566b23"/><lb ed="R100" n="0600a05"/>则处同谓同则见别以同考异必一实一虚亦可 <lb ed="X" n="0566b24"/><lb ed="R100" n="0600a06"/><persName>佛</persName>见性则同生所见则异抑若见异异即同凡如 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0566c" n="0566c"/> <lb ed="X" n="0566c01"/><lb ed="R100" n="0600a07"/>其见同那分情等如是二義非异即同不可更有 <lb ed="X" n="0566c02"/><lb ed="R100" n="0600a08"/>非同非异故曰離二不可三问以一<persName>佛</persName>土成对彼 <lb ed="X" n="0566c03"/><lb ed="R100" n="0600a09"/>彼生<persName>佛</persName>有成不成而言一异者谓异固不可谓一 <lb ed="X" n="0566c04"/><lb ed="R100" n="0600a10"/>不可分四问意同上但约三身对彼彼果果即成 <lb ed="X" n="0566c05"/><lb ed="R100" n="0600a11"/>也及彼彼生生即不成言之异耳五问总上身土 <lb ed="X" n="0566c06"/><lb ed="R100" n="0600a12"/>所成眼智即<persName>佛</persName>眼种智明矣自他境者即上生<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0566c07"/><lb ed="R100" n="0600a13"/>等境也然以<persName>佛</persName>眼种智观之则自他一如初後不 <lb ed="X" n="0566c08"/><lb ed="R100" n="0600a14"/>二岂容有身土差别见耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0566c09"/><lb ed="R100" n="0600a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0566c0901">问真如所造互相摄邪不相摄邪二俱如何问真如 <lb ed="X" n="0566c10"/><lb ed="R100" n="0600a16"/>之体通于修性修性身土等不等耶问真如随缘变 <lb ed="X" n="0566c11"/><lb ed="R100" n="0600a17"/>为无情为永无耶何当有耶问真如随缘随<anchor xml:id="nkr_note_add_0566c1101" n="0566c1101"/><anchor xml:id="beg0566c1101" n="0566c1101"/>已<anchor xml:id="end0566c1101"/>与真 <lb ed="X" n="0566c12"/><lb ed="R100" n="0600a18"/>为同异耶为永随耶问真如本有为本无耶与惑共 <lb ed="X" n="0566c13"/><lb ed="R100" n="0600b01"/>住同异如何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0566c14"/><lb ed="R100" n="0600b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0566c1401">第七五问总约真如为问也初问真如所造相摄 <lb ed="X" n="0566c15"/><lb ed="R100" n="0600b03"/>不相摄者此相摄等言该于二向若事理对论则 <lb ed="X" n="0566c16"/><lb ed="R100" n="0600b04"/>真如理也所造事也谓摄必事理俱融谓不摄则 <lb ed="X" n="0566c17"/><lb ed="R100" n="0600b05"/>岂应隔异若约事以论则十界依正莫非真如随 <lb ed="X" n="0566c18"/><lb ed="R100" n="0600b06"/>缘所造摄不摄等准上难之二俱如何義不两立 <lb ed="X" n="0566c19"/><lb ed="R100" n="0600b07"/>次问真如等不等者然真如无别自体以一切法 <lb ed="X" n="0566c20"/><lb ed="R100" n="0600b08"/>为体故该于修性遍于身土盖无适而非真如也 <lb ed="X" n="0566c21"/><lb ed="R100" n="0600b09"/>既修性身土莫非真如岂有等不等于其间邪等 <lb ed="X" n="0566c22"/><lb ed="R100" n="0600b10"/>犹可尔不等尤非三问性变无情为有无者若许 <lb ed="X" n="0566c23"/><lb ed="R100" n="0600b11"/>无情元从性变变岂永无若亦当有则将来果成 <lb ed="X" n="0566c24"/><lb ed="R100" n="0600b12"/>还显此性以其初後验今<persName>佛</persName>性知非永无也何当 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0567a" n="0567a"/> <lb ed="X" n="0567a01"/><lb ed="R100" n="0600b13"/>作为字之误四问真如随缘者此该二问一问为 <lb ed="X" n="0567a02"/><lb ed="R100" n="0600b14"/>随缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0567a0201" n="0567a0201"/><anchor xml:id="beg0567a0201" n="0567a0201"/>已<anchor xml:id="end0567a0201"/>还为真邪为永随邪一问能随之真与所 <lb ed="X" n="0567a03"/><lb ed="R100" n="0600b15"/>随之法为同异邪若知随缘即不变不变即随缘 <lb ed="X" n="0567a04"/><lb ed="R100" n="0600b16"/>则此二问自然可释问意乃显万法之真如矣五 <lb ed="X" n="0567a05"/><lb ed="R100" n="0600b17"/>问真如有无者问虽双核意归本有若本有者则 <lb ed="X" n="0567a06"/><lb ed="R100" n="0600b18"/>惑性元同而言与惑共住同异如何者以彼不知 <lb ed="X" n="0567a07"/><lb ed="R100" n="0601a01"/>圆即圆具之旨故一往难之同异俱非若知真妄 <lb ed="X" n="0567a08"/><lb ed="R100" n="0601a02"/>同源则可依正一本复何情性之异耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0567a09"/><lb ed="R100" n="0601a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0567a0901">问波水同异前後得失真妄同异法譬如何问病眼 <lb ed="X" n="0567a10"/><lb ed="R100" n="0601a04"/>见华华处空处同异存没法譬如何问镜像明体本 <lb ed="X" n="0567a11"/><lb ed="R100" n="0601a05"/>始同异前後存没法譬如何问帝网之譬唯譬果耶 <lb ed="X" n="0567a12"/><lb ed="R100" n="0601a06"/>亦譬因耶果无因耶问如意珠身身有土耶唯在果 <lb ed="X" n="0567a13"/><lb ed="R100" n="0601a07"/>邪通因如何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0567a14"/><lb ed="R100" n="0601a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0567a1401">第八五问约诸譬喩为问也初问波水同异者即 <lb ed="X" n="0567a15"/><lb ed="R100" n="0601a09"/>上文曰在湿讵间于混澄为波自分于淸浊此所 <lb ed="X" n="0567a16"/><lb ed="R100" n="0601a10"/>谓波水同异也又曰只可云水本无波必不得云 <lb ed="X" n="0567a17"/><lb ed="R100" n="0601a11"/>波中无水此所谓前後得失也若以合今真妄同 <lb ed="X" n="0567a18"/><lb ed="R100" n="0601a12"/>异者亦应云只可云真本无妄必不得云妄中无 <lb ed="X" n="0567a19"/><lb ed="R100" n="0601a13"/>真然则今见有依正情无情异者妄也岂无<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0567a20"/><lb ed="R100" n="0601a14"/>真同者邪故曰法譬如何任其自答得失可知次 <lb ed="X" n="0567a21"/><lb ed="R100" n="0601a15"/>问空花存没者意以空喩觉性华喩依正然空本 <lb ed="X" n="0567a22"/><lb ed="R100" n="0601a16"/>无华由眼病故有觉无依正由情见故有是则空 <lb ed="X" n="0567a23"/><lb ed="R100" n="0601a17"/>处即华处华灭则空存苟依正之见未妄则觉性 <lb ed="X" n="0567a24"/><lb ed="R100" n="0601a18"/>之空自隐若言无情无<persName>佛</persName>性者大类见华而不见 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0567b" n="0567b"/> <lb ed="X" n="0567b01"/><lb ed="R100" n="0601b01"/>空也是得为解乎为迷乎三问镜像者然镜像一 <lb ed="X" n="0567b02"/><lb ed="R100" n="0601b02"/>喩诸文或以譬三法或以譬修性<note place="inline">云云</note>今幷不尔 <lb ed="X" n="0567b03"/><lb ed="R100" n="0601b03"/>直取镜中之像以喩依正镜之明体以喩<persName>佛</persName>性然 <lb ed="X" n="0567b04"/><lb ed="R100" n="0601b04"/>必依明而有像故一往镜明为本现像为始由象 <lb ed="X" n="0567b05"/><lb ed="R100" n="0601b05"/>以显明故象前而明後若约此以论同异者谓异 <lb ed="X" n="0567b06"/><lb ed="R100" n="0601b06"/>则離明无象谓同则象心有明然象有存没而镜 <lb ed="X" n="0567b07"/><lb ed="R100" n="0601b07"/>明常存唯其常存故有象则有明以法言之则依 <lb ed="X" n="0567b08"/><lb ed="R100" n="0601b08"/>正等亦皆有性可也使象而非明则虽有情亦无 <lb ed="X" n="0567b09"/><lb ed="R100" n="0601b09"/>性矣以喩合法思之可知四问帝网之譬者帝网 <lb ed="X" n="0567b10"/><lb ed="R100" n="0601b10"/>所以喩依正互融擧一全收彼彼无碍若唯譬果 <lb ed="X" n="0567b11"/><lb ed="R100" n="0601b11"/>则无因若亦譬因因必摄果故依正融通岂唯果 <lb ed="X" n="0567b12"/><lb ed="R100" n="0601b12"/>上身土耶五问如意珠身者此本譬果上随类现 <lb ed="X" n="0567b13"/><lb ed="R100" n="0601b13"/>形有若雨宝然而诸文或以对药树王身示有善 <lb ed="X" n="0567b14"/><lb ed="R100" n="0601b14"/>恶之异今不取此意正譬身必有土而<anchor xml:id="nkr_note_add_0567b1401" n="0567b1401"/><anchor xml:id="beg0567b1401" n="0567b1401"/>已<anchor xml:id="end0567b1401"/>因果通 <lb ed="X" n="0567b15"/><lb ed="R100" n="0601b15"/>局难意同上<anchor xml:id="nkr_note_add_0567b1501" n="0567b1501"/><anchor xml:id="beg0567b1501" n="0567b1501"/>已<anchor xml:id="end0567b1501"/>上四十褈问虽各據名相所问不 <lb ed="X" n="0567b16"/><lb ed="R100" n="0601b16"/>同幷览诸大教约以圆旨正显无情<persName>佛</persName>性之義苟 <lb ed="X" n="0567b17"/><lb ed="R100" n="0601b17"/>得斯旨不唯<persName>佛</persName>性義明抑圆宗大体触类长之亦 <lb ed="X" n="0567b18"/><lb ed="R100" n="0601b18"/>莫不明矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0567b19"/><lb ed="R100" n="0602a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0567b1901">问行者观心心即境邪能所得名同异如何问行者 <lb ed="X" n="0567b20"/><lb ed="R100" n="0602a02"/>观心一邪多耶一多心境同异如何问行者观心为 <lb ed="X" n="0567b21"/><lb ed="R100" n="0602a03"/>唯观心亦观身耶亦观土耶问行者观心在惑业苦 <lb ed="X" n="0567b22"/><lb ed="R100" n="0602a04"/>内耶外耶同耶异耶问行者观心心内<persName>佛</persName>性为本净 <lb ed="X" n="0567b23"/><lb ed="R100" n="0602a05"/>耶为始净耶问行者观心心<persName>佛</persName>众生因果身土法相 <lb ed="X" n="0567b24"/><lb ed="R100" n="0602a06"/>融摄一切同耶。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0567c" n="0567c"/> <lb ed="X" n="0567c01"/><lb ed="R100" n="0602a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0567c0101">第九六问专约观心问也对上乃成教观二门亦 <lb ed="X" n="0567c02"/><lb ed="R100" n="0602a08"/>所以示野客一家解行相济之意则<persName>佛</persName>性之道得 <lb ed="X" n="0567c03"/><lb ed="R100" n="0602a09"/>以入也初问心境同异者意问观心心即是境既 <lb ed="X" n="0567c04"/><lb ed="R100" n="0602a10"/>许以心为境何妨境即是心義例所谓以心为境 <lb ed="X" n="0567c05"/><lb ed="R100" n="0602a11"/>心亦能照能所俱心心体俱遍但从不二而二能 <lb ed="X" n="0567c06"/><lb ed="R100" n="0602a12"/>所得名岂可定分境观之异苟为不异则依正自 <lb ed="X" n="0567c07"/><lb ed="R100" n="0602a13"/>融<persName>佛</persName>性显矣次问心境一多者方谓之一通于万 <lb ed="X" n="0567c08"/><lb ed="R100" n="0602a14"/>境方谓之多不出一心既于万境而观一心是则 <lb ed="X" n="0567c09"/><lb ed="R100" n="0602a15"/>一心遍于万境万境岂非情与无情一心岂非<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0567c10"/><lb ed="R100" n="0602a16"/>性非同即异得失可知三问观心通局者若唯观 <lb ed="X" n="0567c11"/><lb ed="R100" n="0602a17"/>心小乘何尝不观心邪若于观心亦观身土其理 <lb ed="X" n="0567c12"/><lb ed="R100" n="0602a18"/>更明况净名云观身实相观<persName>佛</persName>亦然既观身然观 <lb ed="X" n="0567c13"/><lb ed="R100" n="0602b01"/>土亦尔无非实相非<persName>佛</persName>性何四问观心三道同异 <lb ed="X" n="0567c14"/><lb ed="R100" n="0602b02"/>者凡论观心自非偏指淸净真如必依三道故曰 <lb ed="X" n="0567c15"/><lb ed="R100" n="0602b03"/>在惑业苦内同邪异邪者意问观心若同三道则 <lb ed="X" n="0567c16"/><lb ed="R100" n="0602b04"/>全色心体是<persName>佛</persName>性有何无情更在三道之外若异 <lb ed="X" n="0567c17"/><lb ed="R100" n="0602b05"/>三道别显<persName>佛</persName>性殊非圆观矣五问观心<persName>佛</persName>性为始 <lb ed="X" n="0567c18"/><lb ed="R100" n="0602b06"/>本净者意问性若本净则无染碍无碍则融岂待 <lb ed="X" n="0567c19"/><lb ed="R100" n="0602b07"/>更观方始净邪若始净者非由性发又岂得因中 <lb ed="X" n="0567c20"/><lb ed="R100" n="0602b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0567c2001" n="0567c2001"/><anchor xml:id="beg0567c2001" n="0567c2001"/>已<anchor xml:id="end0567c2001"/>有依正不二之相故以本始核而难之要必归 <lb ed="X" n="0567c21"/><lb ed="R100" n="0602b09"/>于因德本净可也六问观心三法融者按下野客 <lb ed="X" n="0567c22"/><lb ed="R100" n="0602b10"/>述答乃知此问总前四十五问悉入其中故得以 <lb ed="X" n="0567c23"/><lb ed="R100" n="0602b11"/>一遍答众问也所以问意者一家论观虽拣难取 <lb ed="X" n="0567c24"/><lb ed="R100" n="0602b12"/>易唯观于心然必约无差之旨故虽观心而摄彼 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0568a" n="0568a"/> <lb ed="X" n="0568a01"/><lb ed="R100" n="0602b13"/>生<persName>佛</persName>故曰心<persName>佛</persName>众生等因果身土亦约上三法言 <lb ed="X" n="0568a02"/><lb ed="R100" n="0602b14"/>之如是法相皆悉融摄者以理体经旨然也若一 <lb ed="X" n="0568a03"/><lb ed="R100" n="0602b15"/>切皆同则因果不二身土互融无情有性岂得不 <lb ed="X" n="0568a04"/><lb ed="R100" n="0602b16"/>信四十六问旨在于斯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0568a05"/><lb ed="R100" n="0602b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0568a0501">如是设问不可穷尽为断子疑且至尔许客曰何以 <lb ed="X" n="0568a06"/><lb ed="R100" n="0602b18"/>不多不少唯四十六余曰攻惑攻疑攻行攻理通教 <lb ed="X" n="0568a07"/><lb ed="R100" n="0603a01"/>通義通自通他一问亦足为对钝根故四十六及对 <lb ed="X" n="0568a08"/><lb ed="R100" n="0603a02"/>六即分证離为四十一位兼前及後故四十六应知 <lb ed="X" n="0568a09"/><lb ed="R100" n="0603a03"/>一问亦皆能攻馀四十五馀一一位仍须皆具四十 <lb ed="X" n="0568a10"/><lb ed="R100" n="0603a04"/>六问乃至无量亦复如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0568a11"/><lb ed="R100" n="0603a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0568a1101">凡问出于疑疑而不问其为疑也终莫能解疑既 <lb ed="X" n="0568a12"/><lb ed="R100" n="0603a06"/>无量问亦无穷但其例有二或以自疑故问或以 <lb ed="X" n="0568a13"/><lb ed="R100" n="0603a07"/>他疑故问今从後例此问所以能断子之疑然今 <lb ed="X" n="0568a14"/><lb ed="R100" n="0603a08"/>所疑直无情有性而<anchor xml:id="nkr_note_add_0568a1401" n="0568a1401"/><anchor xml:id="beg0568a1401" n="0568a1401"/>已<anchor xml:id="end0568a1401"/>而必至于四十六重何也 <lb ed="X" n="0568a15"/><lb ed="R100" n="0603a09"/>故客曰云云余曰等者对下钝根则利者得旨一 <lb ed="X" n="0568a16"/><lb ed="R100" n="0603a10"/>问即足谓攻惑等虽有多義之异一问一答可尽 <lb ed="X" n="0568a17"/><lb ed="R100" n="0603a11"/>也攻之犹言破也惑谓惑于涅槃进否之旨疑则 <lb ed="X" n="0568a18"/><lb ed="R100" n="0603a12"/>疑于无情有性之言此二幷从教起故继之以攻 <lb ed="X" n="0568a19"/><lb ed="R100" n="0603a13"/>行攻理然行理本无可攻亦攻行理上疑惑耳其 <lb ed="X" n="0568a20"/><lb ed="R100" n="0603a14"/>惑既去故能通涅槃之教其疑既亡故能通<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0568a21"/><lb ed="R100" n="0603a15"/>之義不唯通野客之自行亦将辗转通于化他是 <lb ed="X" n="0568a22"/><lb ed="R100" n="0603a16"/>则虽有八義要之疑惑乃能迷之情行理即起迷 <lb ed="X" n="0568a23"/><lb ed="R100" n="0603a17"/>之所教義是其所通自他乃其能通所以通者其 <lb ed="X" n="0568a24"/><lb ed="R100" n="0603a18"/>唯行耳作此区别文旨焕然亦可约義别对上九 <pb ed="X" xml:id="X56.0936.0568b" n="0568b"/> <lb ed="X" n="0568b01"/><lb ed="R100" n="0603b01"/>重之问思之可知次为钝根所以必备至于四十 <lb ed="X" n="0568b02"/><lb ed="R100" n="0603b02"/>六者则又为表六即及分证诸位故一往以数对 <lb ed="X" n="0568b03"/><lb ed="R100" n="0603b03"/>之然亦不定以问对位也所以一问能攻众疑者 <lb ed="X" n="0568b04"/><lb ed="R100" n="0603b04"/>融上若问若位皆悉互摄故今四十六问虽所攻 <lb ed="X" n="0568b05"/><lb ed="R100" n="0603b05"/>各异而所显则一是故一问義当遍攻众疑一问 <lb ed="X" n="0568b06"/><lb ed="R100" n="0603b06"/>既然以问对位则位位悉具于众问况约圆位初 <lb ed="X" n="0568b07"/><lb ed="R100" n="0603b07"/>後不二擧一摄诸以此妙位而表问者则何问不 <lb ed="X" n="0568b08"/><lb ed="R100" n="0603b08"/>具何理不彰故曰云云然则義虽无量要不出此 <lb ed="X" n="0568b09"/><lb ed="R100" n="0603b09"/>故今四十六问亦能总于无量法门也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0568b10"/><lb ed="R100" n="0603b10"/> <lb ed="X" n="0568b11"/><lb ed="R100" n="0603b11"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金刚鎞義解之中</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0568b12"/><lb ed="R100" n="0603b12"/> <lb ed="X" n="0568b13"/><lb ed="R100" n="0603b13"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX56p0568b1301">日东<name role="" type="person">天台山</name>沙门亮润挍阅</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0558a1401" to="#end0558a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0558a1901" to="#end0558a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0558b0501" to="#end0558b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0558b0801" to="#end0558b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0558b2001" to="#end0558b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0558c1701" to="#end0558c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0559a0801" to="#end0559a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0559a2301" to="#end0559a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0559b0901" to="#end0559b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0559c1201" to="#end0559c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0559c2301" to="#end0559c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0559c2401" to="#end0559c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0560a0301" to="#end0560a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0560a0601" to="#end0560a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0560a2301" to="#end0560a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0560b1401" to="#end0560b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0561a2301" to="#end0561a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0561c1901" to="#end0561c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0561c2201" to="#end0561c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0562a0801" to="#end0562a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">减</lem><rdg wit="#wit.orig">灭</rdg></app> <app from="#beg0562c0401" to="#end0562c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0562c1901" to="#end0562c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0562c2401" to="#end0562c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0563a0801" to="#end0563a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0563b2401" to="#end0563b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0563b2402" to="#end0563b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0563c0201" to="#end0563c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0563c0501" to="#end0563c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0563c0701" to="#end0563c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0563c0901" to="#end0563c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0563c1401" to="#end0563c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0564a0401" to="#end0564a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0564a0801" to="#end0564a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0564a1201" to="#end0564a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0564a1701" to="#end0564a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0564a2201" to="#end0564a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0564b1501" to="#end0564b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0564c1801" to="#end0564c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0565a2201" to="#end0565a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0565c0101" to="#end0565c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0565c0901" to="#end0565c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0566a1401" to="#end0566a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0566a2101" to="#end0566a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0566b2001" to="#end0566b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0566c1101" to="#end0566c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0567a0201" to="#end0567a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0567b1401" to="#end0567b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0567b1501" to="#end0567b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0567c2001" to="#end0567c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0568a1401" to="#end0568a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0558a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0558a1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0558a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0558a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0558b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0558b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0558b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0558b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0558b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0558b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0558c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0558c1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0559a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0559a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0559a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0559a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0559b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0559b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0559c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0559c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0559c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0559c2301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0559c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0559c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0560a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0560a0301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0560a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0560a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0560a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0560a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0560b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0560b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0561a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0561a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0561c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0561c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0561c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0561c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0562a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0562a0801">减【CB】，灭【卍续】</note> <note n="0562c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0562c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0562c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0562c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0562c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0562c2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0563a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0563a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0563b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0563b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0563b2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0563b2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0563c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0563c0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0563c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0563c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0563c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0563c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0563c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0563c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0563c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0563c1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0564a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0564a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0564a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0564a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0564a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0564a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0564a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0564a1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0564a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0564a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0564b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0564b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0564c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0564c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0565a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0565a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0565c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0565c0101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0565c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0565c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0566a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0566a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0566a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0566a2101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0566b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0566b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0566c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0566c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0567a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0567a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0567b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0567b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0567b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0567b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0567c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0567c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0568a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0568a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>